احتمال نفوذ در انتخابات، ده وزير ناچار به كناره‌گيرى شدند و افراد باقى مانده، حزب كارگزاران سازندگى را تشكيل دادند و حزب در سال ١٣٧٨ با مجوز رسمى وزارت كشور رسميت يافت. «١» مهم‌ترين مبناى فكرى اين گروه، تكنوكراسى يا فن سالارى است و بر توسعه اقتصادى پاى مى‌فشارد. اعضاى حزب هر چند بر اصل نظام جمهورى اسلامى، جمهوريت و اسلاميت و ولايت فقيه نيز تأكيد دارند، اما در عمل نشان داده‌اند كه بيشتر به توسعه اقتصادى مى‌انديشند. مهم‌ترين اشكال وارد بر اين گروه رويكرد شبه سرمايه‌دارى در توسعه اقتصادى و كم‌توجهى به توسعه همه جانبه است. همچنين اختيارات ولى فقيه را محدود به قانون اساسى مى‌دانند.
عدم اعتقاد به ولايت مطلقه فقيه در بين برخى از افراد حزب، در پيش‌گيرى سياست تساهل و تسامح فرهنگى و نداشتن موضع ثابت در انتخابات مختلف از جمله موارد اشكال ديگر بر حزب كارگزاران است. «٢» جبهه دوم خرداد (اصلاح طلبان)
از مقطع زمانى خرداد ١٣٧٦ ش. به بعد- يعنى از پيروزى آقاى خاتمى در هفتمين دوره انتخابات رياست جمهورى- مهم‌ترين تشكل ايجاد شده جبهه دوم خرداد است. اين جبهه، كه حول محور رئيس جمهور خاتمى تشكيل شده بود و از سياست‌هاى توسعه سياسى و جامعه مدنى ايشان حمايت مى‌كرد، مركب از هجده گروه بود كه مجمع روحانيون مبارز، سازمان مجاهدين انقلاب اسلامى ايران، خانه كارگر، حزب اسلامى كار، حزب همبستگى ايران اسلامى، دفتر تحكيم وحدت، جمعيت زنان جمهورى اسلامى و حزب مشاركت ايران اسلامى از گروه‌هاى معروف آن بودند.