ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٩٦
٢. به نظر مىرسد هدف اين پايگاه معرفى و ارائه تعريف خاصّى از اسلام است يا حدّاقل اين شائبه وجود دارد كه مطالب و نتايج ارائهشده، همه محتواهاى دينى و اسلامى را در بر نمىگيرد. بنابراين، معرفى و تبليغ آن در پايگاهها و وبلاگهاى دينى و شيعى و همه خبرگزارىهاى ايرانى و اسلامى، كارى بايسته به شمار نمىآمد؛
٣. اين پايگاه براى هر جستوجو، تنها ٦٤ نتيجه را مىآورد كه در هشت صفحه و در هر صفحه هشت نتيجه را فهرست مىكند. البتّه پايگاههايى كه به عنوان پايگاههاى پشتيبان خود ارائه مىكند نيز هشت پايگاهند؛ در حالىكه براى جستوجوى غالب كلمات اسلامى، ميليونها نتيجه مناسب و مفيد در گوگل به نمايش در مىآيد؛
٤. در مجموع به نظر مىرسد كه اين پايگاه از پشتوانه قوى محتوايى برخوردار نيست و پايگاههاى چندانى را فهرست نمىكند. در بسيارى از موارد، حتّى در مورد جستوجوى كلمات عربى، نتايج جستوجو، محدود به چند سايت وهّابى و پايگاه ويكى پديا مىباشد.
نمايش نتايج از سايتهاى برجسته دينى، حتّى از سايتهاى اهل سنّت نيز در اين پايگاه، به تناسب حضور آنان در اينترنت و حجم انبوه اطّلاعاتى كه ارائه مىكنند، ديده نمىشود؛ به عنوان نمونه، براى كلمهIslam در پايگاه گوگل ٠٠٠/ ٠٠٠/ ١٠٢ نتيجه و در اين پايگاه ٦٤ نتيجه به نمايش در مىآيد كه از اين تعداد، ٣٤ نتيجه از ويكى پديا، ١٦ نتيجه از پايگاههاى پشتيبانى كننده اين پايگاه و ٦ نتيجه از پايگاه بى. بى. سى و ساير نتايج نيز از پايگاههاى غيرمهمّ اهلسنّت است و از پايگاههاى شيعى هيچ نتيجهاى براى كلمهIslam آورده نشده است؛
٥. بسيارى از نتايج، بهويژه در مورد كلمات فارسى و بهخصوص در مورد كليدواژهها و عباراتى كه ناظر به نقاط اختلافى يا اعتقادات خاص تشيّع است، از انجمنهاى گفتوگو و يادداشتهاى كاربران در شبكههاى اجتماعى، مانند سايت فيس بوك و گروههاى ياهو و در مواردى از سايتهاى مخالف شيعه مىباشند؛ در حالىكه براى آن موضوع در ساير پايگاهها، نتايج و مطالب متقن علمى و مستند وجود دارد؛ به عنوان نمونه، براى كلمه الشيعه در گوگل ٠٠٠/ ٣٣٠/ ٤ نتيجه به نمايش در مىآيد؛ امّا در اين پايگاه ٦٤ نتيجه ارائه مىشود كه از اين تعداد ١٩ نتيجه از پايگاه سى. ان. ان ٣ نتيجه از پايگاه بى. بى. سى ١٦ نتيجه از پايگاههاى يپشتيبانى كننده پايگاه، ٤ نتيجه از گروههاى ياهو، ٢ نتيجه از پايگاههاى شيعى و ١٣ نتيجه از پايگاه فيس بوك ديده مىشود. آيا پايگاههايى مانند بى. بى. سى و سى. ان. ان يا پايگاههايى مانند فيسبوك و گروههاى ياهو مىتوانند مرجع مناسب براى ارجاع مطالب دينى و اسلامى باشند؟
در نقطه مقابل، براى جستوجوى كلمات عربى، بهويژه كليدواژهها و عباراتى كه ناظر به وهّابيت و اعتقادات آنان است، بيشتر نتايج از سايتهاى خاص با گرايش و تمايلات وهّابى است و به وبلاگها و سايتهاى وبدويى، مانند فيسبوك ارجاع نمىدهد؛ به عنوان نمونه، براى كلمه الوهّابية در گوگل ٠٠٠/ ٣٥٠/ ٢ نتيجه و در اين پايگاه ٦٤ نتيجه به نمايش در مىآيد كه از اين تعداد ٦١ نتيجه از پايگاههاى علمى و بزرگ وهّابى است كه اين پايگاه را پشتيبانى هم مىكنند و تنها ٢ نتيجه از بى. بى. سى و ١ نتيجه از ويكى پديا آمده است يا براى كلمه «السلفيه» از ٦٤ نتيجه، تنها ٦ نتيجه از ويكى پديا و گروههاى ياهو آمده است و بقيّه، همگى از پايگاههاى وابسته به خودشان است.
٦. نتيجهاى كه براى برخى جستوجوها، بهويژه جستوجوى عبارات فارسى نمايش داده مىشود، مغرضانه به نظر مىرسد؛ مثلًا براى جستوجوى عبارت «اسلام چيست؟» از مجموع ٦٤ نتيجه ٤٦ نتيجه آن از پايگاههاى فيسبوك و يوتيوب نمايش داده مىشود؛ در حالىكه در گوگل همين عبارت اگر جستوجو شود، در ١٠٠ نتيجه اوّل ارجاعاتى به پايگاههاى مهمّى، مانند حوزه، پرسمان قرآنى، پرسوجو، باشگاه، پاسخگو و كتابخانه مجازى ديده مىشود. نكته قابل توجّه اين است كه نتايج منتشر شده در سايت گوگل اسلامى، به محتواهايى ناظر به ايران و مباحث سياسى آن يا جدايى ايرانيان از اسلام اشاره دارد؛ مثلًا مطالبى مانند: «آيا اسلام ايرانيان را آدم كرد؟»، «داستان سگ در تاريخ اسلام»، «no islam in iran»، «اسلام حقيقى»، لينك به وبلاگى در ردّ شيعيان و نيز لينك به مطلبى از شيرين عبادى كه اين پايگاه در ايران جزو پايگاههاى فيلتر شده مىباشد.
همچنين با جستوجوى عبارت ما هو الاسلام؟ از مجموع ٦٤ نتيجه به نمايش در آمده، ٥٨ نتيجه از پايگاههاى خودشان است كه غالباً به مطالبى از علماى وهّابى در تشريح دين اسلام مىپردازد. در نتايج اين جستوجو، ديگر از فيس بوك و گروههاى ياهو خبرى نيست.
اين موارد، نمونههايى از جستوجوهايى بود كه نگارنده انجام داده است و البتّه خوانندگان مىتوانند خود نمونههاى بيشترى را بررسى و تفاوت انواع نتايج را ببينند.
سخن پايانى
با توجّه به آنچه گذشت، خصوصاً توجّه كاربران به خبر راهاندازى جستوجوگر اسلامى و ضعف عملكرد پايگاه يادشده و عدم ارائه نتايج درخور و قابل توجّه، ضرورت راهاندازى موتور جستوجويى اسلامى كه بسيار قوى و كارآمد باشد و بهروشنى نياز كاربران مسلمان را پاسخ دهد، بهخوبى روشن مىگردد. تنها فيلتر كردن سايتهاى مستهجن، به معناى ارائه جستوجوگرى اسلامى نيست؛ بلكه فهرست كردن همه منابع اسلامى در اينترنت و طبقهبندى همه محتواهاى دينى براى ارائه پاسخ دقيق به انواع خواستههاى كاربران و مراجعان، از مهمترين ويژگىهاى اينگونه موتورهاى جستوجوى تخصّصى و موضوعى است؛ چنانچه موتور جستوجوى تخصّصى زبان چينى[١] براى مردم «چين» راهاندازى شده و در چين، مقام اوّل از نظر ميزان مراجعه و استفاده را دارد.
پىنوشتها:
[١]. خبرگزارىهاى: رسا، فارس، گيگا نيوز، ايران آى سى تى نيوز، آينده روشن، خبرنامه دانشجويان ايران، اسكو نيوز، تابناك و ....
[٢]. خبرگزارىwww .giganews .ir
[٣]. جستوجوگرwww .baidu .com
فصلنامه رهآورد نور، سال نهم، شماره ٣٠ (پياپى ٤٧)