عبدالله اكبربن عقيل و عبدالله‌بن مسلم‌بن عقيل در كربلا به شهادت رسيده‌اند؛ ولى در كتب انساب، براى عقيل و مسلم، فرزندى به نام ابوعبدالله ياد نشده است. بى‌گمان آنچه در «اقبال» و «مصباح‌الزّائر» آمده، سهوالقلم مى‌باشد.[٨]

١٦. علّامه مجلسى در «بحار» فرموده است كه در «مزار» شيخ مفيد، عبدالله‌بن عقيل مى‌باشد.[٩]

از اينجا معلوم مى‌شود كه نسخه‌اى كه در اختيار علّامه مجلسى بوده، نسخه صحيحى بوده؛ امّا نسخه‌اى كه «المزار كبير» شيخ مفيد بر اساس آن به طبع رسيده، مشكل داشته است و محقّق آن تصريح كرده كه در برخى از نسخه‌ها تعبيربن مسلم نبوده است.[١٠]

بى‌گمان يكى از شهداى كربلا، عبدالله‌بن عقيل بوده است.[١١]

مامقانى فرموده:

عقيل دو فرزند به نام عبدالله داشت. عبدالله اكبر و عبدالله اصغر كه هر دو در كربلا به شهادت رسيدند. ٤٧

اين بود اشاره‌اى كوتاه به نكاتى كه پيرامون زيارت ناحيه مقدّسه صادر شده از امام هادى (ع) به سال ٢٥٢ ه. ق. و مشتمل بر اسامى ٨٠ تن از شهداى كربلا، صلوات الله عليهم اجمعين، لازم به يادآورى بود.

پى‌نوشت‌ها:

[١]. ماهنامه موعود، شماره ١٦٥، آبان‌ماه ٩٣، صص ٤٠- ٤٥.

[٢]. «المزار الكبير»، ابن‌المشهدى، ص ٤٨٦.

[٣]. «بحارالانوار» علّامه مجلسى، ج ١٠١، ص ٢٧٤.

[٤]. «قاموس الرّجال»، تسترى، ج ٩، ص ٥٠٤.

[٥]. «المزار الكبير»، ابن المشهدى، ص ٤٥٩ (پاورقى).

[٦]. پيرامون نسخه‌هاى خطّى و چاپى زار كبير و مزار صغير شيخ مفيد در شماره ١٦٥ مجلّه به تفصيل سخن گفتيم.

[٧]. «المزار الكبير»، شيخ مفيد، صص ٢٨٥- ٢٩٥.

[٨]. «المزار الكبير»، ابن‌المشهدى، صص ٤٨٥- ٤٩٥.

[٩]. «اقبال الأعمال»، سيّدبن طاووس، ج ٣، ص ٧٣.

[١٠]. «مصباح الزّائر»، سيّدبن طاووس، صص ٢٧٨- ٢٨٦.

[١١]. «بحارالانوار»، علّامه مجلسى، ج ١٠١، صص ٢٦٩- ٢٧٤.

١٢. همان، ج ٤٥، صص ٦٥- ٧٣.

[١٣]. «تحفةالزّائر»، علّامه مجلسى، صص ٣٩١- ٣٩٨.

[١٤]. «تظلّم الزّهراء» قزوينى، صص ١٤٠- ٤١٤.

[١٥]. «عوالم العلوم»، بحرانى، ج ١٧، صص ٣٣٥- ٣٤٠.

[١٦]. «عمدةالزّائر»، كاظمى، صص ١٥٥- ١٦٠.

[١٧]. «ناسخ التّواريخ»، سپهر، ج ٣، صص ١٧- ٢٥.

[١٨]. «الدّعاء و الزّياره»، شيرازى، صص ٧٦٣- ٧٥٧.

[١٩]. «انصار الحسين (ع)»، شمس‌الدّين، صص ١٢٩- ١٣٥.

[٢٠]. «ترجمة انصار الحسين (ع)»، هوشنگ اجاقى، صص ١٧١- ١٧٩؛ سيّد ناصر هاشم زاده، صص ١٦٥- ١٧٦.

[٢١]. «رمز المصيبه»، دهسرخى، ج ٣، صص ٣- ١٠.

[٢٢]. «نبراس الزّائر»، نگارنده، صص ١٣٤- ١٤٢.

[٢٣]. «بحارالانوار»، مجلسى، ج ١٠١، ص ٢٧٤ و «تحفة الزّائر»، ص ٣٩٨.

[٢٤]. «المزار الكبير»، ابن المشهدى، ص ٤٨٦؛ «اقبال الأعمال»، سيّدبن طاووس، ج ٣، ص ٧٣؛ علّامه مجلسى، «بحارالانوار»، ج ٤٥، ص ٦٥ و ج ١٠١، ص ٢٦٩.

[٢٥]. «بحارالانوار»، علّامه مجلسى، ج ١٠١، ص ٢٧٤.

[٢٦]. مجلّه موعود، شماره ١٦٥، آبان‌ماه ٩٣، ص ٣- ١٠.

[٢٧]. «تحفة الزّائر»، علّامه مجلسى، ص ٣٩٨.

[٢٨]. «بحارالانوار»، علّامه مجلسى، ج ١٠١، ص ٢٧٤.

[٢٩]. «المزار الكبير»، شيخ مفيد، ص ٢٨٩.

[٣٠]. «بحارالانوار»، علّامه مجلسى، ج ١٠١، ص ٢٧٦.

[٣١]. «مصابح الزّائر»، سيّدبن طاووس، ص ٢٨١.

[٣٢]. «تحفةالزّائر»، علّامه مجلسى، ص ٣٩٣.

[٣٣]. «بحارالانوار»، علّامه مجلسى، ج ٤٥، ث ٦٨ و ج ١٠١، ص ٢٧١.

[٣٤]. «مناقب آب‌ابى‌طالب»، ابن شهر آشوب، ج ٤، ص ١١٤.

[٣٥]. «المزار الكبير»، شيخ مفيد، ص ٢٨٩ (پاورقى).

[٣٦]. «تاريخ طبرى، ج ٤، ص ٦٦٢.

[٣٧]. «مناقب ابن شهر آشوب»، ج ٤، ص ١٢١؛ «المزار الكبير، شيخ مفيد، ص ٢٩٨.

[٣٨]. «تاريخ طبرى»، همان؛ «مثير الأحزان»، ابن نما حلّى، ص ٧٨؛ «لهوف»، سيّدبن طاووس، ص ١٥٢.

[٣٩]. «مثير الأحزان»، همان؛ «لهوف»، همان.

[٤٠]. «المزار الكبير»، شيخ مفيد، ص ٢٨٩.

[٤١]. «مصباح‌الزّائر»، سيّدبن طاووس، ص ٢٨١، «بحارالانوار»، علّامه مجلسى، ج ١٠١، ص ٢٧١؛ «تحفةالزّائر»، مجلسى، ص ٣٩٣.

[٤٢]. «اقبال الأعمال»، سيّدبن طاووس، ج ٣، ص ٧٦؛ «بحارالانوار»، مجلسى، ج ٤٥، ص ٦٨.

[٤٣]. «بحارالانوار»، خرسان، ج ١٠١، ص ٢٧٦ (پاورقى).

[٤٤]. همان.

[٤٥]. «تسمية من قتل مع الحسين»، فضيل‌بن يسار، ص ٢٩، رقم ١٧؛ «مقاتل الطّالبين»، ص ٩٥.

[٤٦]. «تنقيح المقال»، مامقانى، چاپ سنگى، ج ٢، ص ١٩٩.