ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٤ - سيطره گوگل بر فضاى مجازى
سيطره گوگل بر فضاى مجازى
٤ سپتامبر ١٩٩٨ م. بود كه دو دانشجوى دكتراى دانشگاه «استنفورد» براى تز دكتراى خود، دست به طرّاحى موتور جستوجوى اينترنتى زدند كه قصد آن تراكنش اطّلاعات سايتهاى اينترنتى و رتبهبندى آنها در زمان جستوجو مىبود؛ امّا كمتر كسى فكر مىكرد كه آن ايده كه از طرف لرى پيج و سرگئى برين، به عنوان يك ايده نوين ياد مىشد، روزى يكى از بزرگترين و تأثيرگذارترين شركتهاى اينترنتى جهان شود.
گوگل(Google) ، واژهاى برگرفته است از كلمه گوگول، به معنى يك و صد صفر در جلوى آن كه نشاندهنده هدف اين شركت از دسترسى به تمام اطّلاعات داخل فضاى سايبرى است. پتانسيل اوّليه اين ايده مالكان شركت گوگل، آنچنان بالا بود كه از آن، به عنوان انقلابى در صنعت جستوجوى اينترنتى نام برده و سبب شد كه توجّه بسيارى از شركتها و دولتها بدان جلب شود.
گوگل پس از آنكه در سال ١٩٩٨ م. رسماً ثبت شد، ابتدا قصد داشت تا سهام خود را به ياهو(Yahoo) بفروشد؛ امّا اين اتّفاق نيفتاد و حالا رقيبى قدرتمندتر از ياهو و قلب اينترنت جهان است. گوگل، تنها يك موتور جستوجوى فوقالعاده نيست؛ در كنار آن، گوگل خدمات ديگرى مانند، گوگلْعكس(Google Picture) ، گوگلْويدئو(Goolge Video) ، گوگلْترجمهگر(Goolge Translate) ، گوگلْكتاب(Google books) ، گوگلْخبر(Google News) ، گوگلپلاس (+Google) ، جىميل(Gmail) و ... را نيز ارائه مىدهد. علاوه بر آن، گوگل داراى شركتهاى ديگرى است كه يا آنها را خود احداث كرده يا اينكه آنها را به بالاترين قيمتها خريده است.
كمكم با قدرت گرفتن گوگل و افزايش سرمايه و ثروت اين شركت و مالكانش، آنها تصميم به احداث، توليد كالاها، خدمات و نرمافزارها و حتّى خريد شركتهاى بزرگ ديگر گرفتند. يكى از بزرگترين خريدهاى دنياى نرمافزار، خريد شركت موتورولا توسط گوگل در سال ٢٠١١ م. بود. گوگل همچنين توليدكننده محبوبترين و پركاربردترين سيستمعاملهاى موبايل دنيا، اندرويد است. سيستم عاملى كه در سال ٢٠٠٥ م. توسط اين شركت، به بازار ارائه شد. يوتيوب، بزرگترين وبگاه آپلود و تماشاى آنلاين ويدئو نيز توسط اين شركت در سال ٢٠٠٥ م. به مبلغ ١٦٥٠ ميليون دلار خريدارى شد. همچنين سيستم عامل گوگلكروم(Google Chroom) ، مرورگر گوگلكروم، گوگلمپس موبايل(google maps mobile) ، كه براى بررسى ترافيك است، گوگلارث(Google earth) براى نقشههاى ماهوارهاى، گوگل مپس براى نقشههاى دقيقتر، شبكههاى اجتماعى گوگلپلاس و پيكاسا از محصولات بسيار معروف و پرطرفدار گوگل هستند.
گوگل، غول است. دست روى هرچه بگذارد، مالكش مىشود. هر چيز كه بخواهد، مىسازد و هر چيزى را كه بخواهد، مىبيند و آن را ذخيره مىكند. هرگاه شما به درگاه گوگل مىرويد، متنى را تايپ و جستوجو مىكنيد، گوگل آن را همراه آىپى شما و در سرورهاى خودش ذخيره مىكند. از ابتداى كار گوگل نيز اينچنين بوده است، شما پروندهاى قطور در گوگل داريد، هر ويدئويى كه در يوتيوب ديدهايد، هر سايتى كه با سرچ گوگل رفتهايد، هر پيامى كه با جىميل فرستادهايد، هر چه كه در گوگل پلاس قرار دادهايد، و ... همگى موجود است.
پس حالا با چهره ترسناك گوگل مواجه شدهايد. او همهچيز را مىداند و ذخيره كرده است؛ همچون فرشتگان دوش چپ و راست انسان، اعمال شما در گوگل ثبتشده است. در طول ١٥ سالهاى كه از عمر گوگل مىگذرد، بارها شركتها و كاربران زيادى عليه گوگل شكايت و اعتراض كردهاند. يكى از مهمترين آنها، زمانى بود كه گوگل از محصول خود، به نام گوگل استريت(google street view) رونمايى كرد. اين محصول از داخل خيابانها عكس مىانداخت تا به عنوان نقشه تصويرى مورد استفاده قرار گيرد؛ امّا در اين ميان، تصاوير مردم عادى در حالتهاى مختلف، تصاوير منازل آنها و تصاوير ديگرى كه از سوى عدّهاى نقض حريم شخصى افراد محسوب مىشد، وجود داشت.
همچنين يكى ديگر از رسوايىهاى گوگل در مورد نقض حريم شخصى در سال ٢٠١٠ م. اعلام شد. گوگل عنوان كرد كه اين شركت بهطور تصادفى! ارتباطات بىسيم (وايرلس) چند صد هزار نفر را دريافت كرده است؛ امّا چند ماه بعد مشخّص شد كه نه تنها از مردم آمريكا، بلكه از مردم ٣٠ كشور ديگر هم اطّلاعات موجود در ارتباطات وايرلس را شنود و جاسوسى مىكرده است.
اين اتّفاق، ما را ياد پروژه «سازمان امنيّت ملّى آمريكا»NSA مىاندازد.