ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٣ - اپل، اسب ترواى مدرن
اين كمپانى نفوذ كنند. شايد براى عدّهاى كه در جهان ماقبل ويكى ليكس يا حتّى افشاگرىهاى اسنودن زندگى مىكنند، درك اهمّيت جاسوسى توسط تلفنهاى هوشمند ثقيل باشد؛ امّا به هر حال نبايد از ياد برد كه اين ابزار جاسوسى هوشمند، امروز به شكل فراگير توسط مردم و حتّى مسئولان مورد استفاده قرار مىگيرد.
جامعه ايران، يك جامعه جوان و پويا است و نمىتوان با سياستهاى قهرى و سلبى مانع رسيدن تكنولوژى و فناورى به داخل آن شد. از سوى ديگر، اين جامعه بسيار آسيبپذير مىباشد؛ زيرا كه اين جامعه به سبب تحريمها و همچنين موقعيّت جغرافيايى و ژئوپولتيكىاى كه دارد، محملى براى ورود تكنولوژىها و ابزار هوشمند از طريق قاچاق و به شكل زيرزمينى شده است. در نتيجه اين رخداد، ما شاهد آن هستيم كه غالب فناورىهاى موجود در كشور، فاقد بسته فرهنگى و بسترسازى فرهنگى مىباشند و اساساً اوّل، تكنولوژى به داخل ايران راه پيدا كرده است و بعد شايد براى فرهنگ آن فكرى بشود. از اينرو اكنون كه زمزمه بر طرف شدن تحريمها به گوش مىرسد، بد نيست متوجّه آن باشيم كه در صورت رفع تحريمها، اوّلين شركتهايى كه تلاش مىكنند به بازار ايران راه پيدا كنند، نه شركتهاى دارويى هستند و نه شركتهايى كه در بخش خدمات، كشاورزى و ... ارائه محصول مىكنند؛ بلكه اوّلين شركتها، كمپانىهايى، مانند شركت اپل هستند كه بازار مستعدّ ايران، بهترين مكان براى جولان آنها مىباشد. اگر سطحىنگرانه به مشكلات ورود اين دست شركتها به داخل ايران نگاه كنيم، قطعاً اوّلين چيزى كه به ذهنمان مىرسد، خروج ارز است؛ امّا با نگاه عميقتر متوجّه از دست دادن ارزشها با ورود شركتهايى، مانند اپل به داخل ايران مىشويم.
براى تبيين اين مسئله، بهتر است با يك مثال، مقدّمه اين خطر را شرح دهيم:
فرض كنيد شخصى سلاحى را از بازار اسلحه و به شكل قانونى همراه با مجوّز تهيّه مىكند. اين فرد در صورت شليك با اين سلاح، شناسهاى را از خود به جا مىگذارد كه متصدّىهاى امر شناسايى مىتوانند به كمك آن شناسه، فرد مورد نظر را ردگيرى كنند. اين ردگيرى بسيار ساده است؛ زيرا آن اسلحه شناسنامهاى دارد، به نام شخص مجوّز دار. از طرف ديگر، اگر همين شخص، سلاح را از بازار سياه و به شكل غيرقانونى تهيّه مىكرد، قطعاً ردگيرى آن توسط متصدّىهاى مربوطه، سختتر خواهد بود. همين رابطه درباره تلفنهاى هوشمند كه به صورت غيرقانونى و از طريق قاچاق، به ايران وارد مىشوند هم صادق است؛ به طورى كه شايد هنوز سيستمهاى امنيّتى غرب بتوانند به داخل اين گوشىها نفوذ كرده و به شنود و ضبط تصاوير بپردازند؛ امّا قطعاً اين كار، زمانى كه اين گوشىها از طريق كانال رسمى توزيع شود، بسيار هدفمندتر مىتواند رقم بخورد. در نتيجه، امنيّت كه از مهمترين ارزشها مىباشد، اوّلين سنگرى است كه با ورود رسمى اپل به بازار ايران، تخريب مىشود.
اپل تنها نمونهاى از استحاله فرهنگى، امنيّتى است كه آينده ايران را تهديد مىكند. استحالهاى كه تنها راه تقابل با آن، آگاهىسازى عمومى و فرهنگسازى است.