فرار مغزها اگر پديده همه كشورهاى رو به توسعه نباشد، قطعاً يكى از پديده‌هاى منفى در ايران معاصر است. فرار مغزها به مهاجرت متخصصّان و نخبگان علمى گفته مى‌شود كه يكى از معضلات اجتماعى، اقتصادى و آموزشى است. بنابر آمار مجلس شوراى اسلامى در سال ١٣٨٩ ه-. ش.، شصت هزار نفر از ايرانيانى كه در اين سال مهاجرت كرده‌اند، در زمره مهاجران نخبه، دسته‌بندى مى‌شوند. اين افراد غالباً داراى مقام‌هايى در المپيادهاى علمى بوده يا جزو نفرات برتر كنكور يا دانشگاه‌ها بوده‌اند. فرار مغزها كه با رشد صنعت پديدار شد، حتى در كشورهاى توسعه‌يافته نيز مشاهده مى‌شود. طبق آمار «سازمان همكارى اقتصادى و توسعه» ميزان فرار مغزها از كشور «آلمان»، نزديك به بالاترين ميزان تجربه شده فرار مغزها در بين كشورهاى صنعتى، پس از دهه ١٩٥٠ م. بوده است. از طرف ديگر نيز «روسيه» به شكل گسترده‌اى با معضل فرار مغزها مواجه است. طبق محاسبه «اداره آمار دولتى روسيه»، در سال ٢٠١٣ م. بيش از ١٨٦ هزار نفر اين كشور را ترك كردند. اين رقم پنج برابر كسانى است كه در سال ٢٠١١ م. از روسيه مهاجرت كرده بودند. يكى از گزارش‌هاى اخير «سازمان ملل متّحد» نشان مى‌دهد كه در سال ٢٠١٣ م. حدود ٤٠ هزار شهروند روسى، درخواست پناهندگى كرده‌اند كه در مقايسه با سال ٢٠١٢ م. حاكى از يك افزايش ٧٠ درصدى است.

فرار مغزها زاييده دوران صنعتى شدن است. صنعت كه چرخ آن را كارگران و مديران به گردش در مى‌آورند، نيازمند حضور و نقش‌آفرينى مستقيم كارگزاران مختصّ به خود است. هرچند كه علم از ستون‌هاى اصلى دوران شكوفايى صنعت است، امّا اين علم به سبب اصالت زمين و سرزمين در همين دوران، نيازمند حضور مستقيم صاحبان علم مى‌باشد. از اين‌رو، پس از جنگ جهانى دوم، به سبب مهاجرتى كه يهوديان دانشمند و فيلسوف در خاك «آمريكا» داشتند، مشاهده مى‌كنيم كه در اين كشور، جهش علمى رخ مى‌دهد؛ جهش علمى‌اى كه تا زمان حاضر، آمريكا را از بعضى جهات، نسبت به كشورهاى صنعتى ديگر برترى مى‌دهد. اين برترى كه ريشه در نيازهاى دوران شكوفايى صنعت داشته است، با گذر از اين دوران و ورود به عصر اطّلاعات و سايبر، ابعاد تازه‌اى به خود مى‌گيرد.

در دوران حاضر به سبب پيشرفت چشمگيرى كه در وسايل ارتباطى صورت گرفته است و به دليل فراگير شدن مسئله سايبر در جهان، عصر صنعت، رو به افول گذاشته و عصر اطّلاعات به‌سوى فراگيرى هرچه بيشتر پيش مى‌رود. در اين عصر، ديگر اصالت با زمين و سرزمين نيست؛ بلكه اصالت، با خود اطّلاعات است و اين ايده‌ها هستند كه ستون اصلى اين عصر را مى‌سازند.

در دوران پيشين، مسئله فرار مغزها با مفاهيمى، همچون مهاجرت، بورسيه شدن و ... عجين بود؛ امّا در عصر حاضر، ديگر براى خارج شدن سرمايه‌هاى انسانى لازم نيست كه انتقال جسم تحت عنوان مهاجرت صورت پذيرد؛ بلكه در اين عصر، ايده‌ها مى‌توانند از ذهن افراد داخل يك كشور به‌بنگاه‌ها و سازمان‌هاى پيشگام در فناورى خارج از آن كشور، منتقل‌شده و به ابزار تبديل شوند. اين شكل جديد از فرار مغزها را مى‌توان فرار ايده‌ها ناميد كه هر سال به شكل جدّى‌ترى كشورهاى مستعدّى، مانند ايران را تهديد مى‌كند. يكى از مظاهر جديد اين تهديد، «كنفرانس بريج ٢٠١٤»(Bridge ٤١٠٢) است كه در كشور آمريكا