ز. هنگامى كه على عليه السّلام ديده از جهان فرو بست «عبد اللّه بن عباس» از خانه امام بيرون آمد و رو به مردم كرد و گفت: امير مؤمنان در گذشت و فرزندى از خود باقى گذاشته، اگر مى‌خواهيد به مسجد بياييد، با او بيعت كنيد و اگر نمى‌خواهيد هيچ‌كس بر گردن هيچ‌كس حقى ندارد، يعنى افراد در انتخاب حاكم آزاد مى باشند. «١» ح. نه تنها حكومت حاكم مشروط به رضايت است، بلكه انتخاب امام جماعت هم بايد به دست مردم و اجازه مردم باشد، چنانچه در «مناهى النبي» عليه السّلام آمده است:

«من امّ قوما بغير رضا منهم ...» «٢» از جمله چيزهايى كه پيامبر اكرم صلى اللّه عليه و اله و سلم نهى كرده است، يكى هم اين است كه كسى بدون رضايت مردم بخواهد بر آنها امامت كند.

در روايت ديگر چنين آمده است: «و نهى رسول اللّه صلى اللّه عليه و اله و سلم أن يؤمّ الرّجل قوما الّا باذنهم» «٣» پيامبر اكرم صلى اللّه عليه و اله و سلم نهى كرده است از اينكه كسى‌

______________________________

(١).

(٢). بحار الانوار، ج ٨٨، ص ٨.

(٣). من لا يحضره الفقيه، ج ٤، ص ٤٤٨.