احكام آن باقى و جاودانى است اگر راستى به خاتميت و جاودانى بودن اين آيين، ايمان داريم بايد مسئول اين احكام را در زمانى كه امام منصوصى از جانب خدا در دسترس نباشد، بشناسيم.

مسأله رهبرى در اسلام و تعيين شيوه حكومت از بحث‌هاى لازم و ضرورى است كه بدون روشن شدن اين نقطه در دو عصر (عصر حضور امام، و عصر غيبت او) نمى‌توان واقعيت جاودانى اين آيين را لمس و درك كرد زيرا آيينى مى‌تواند ابدى و جاودانى باشد كه ضامن اجراى جاودانى داشته باشد، و بدون چنين ضمانت اجرايى، وضع قانون به شكل ابدى كارى لغو و بيهوده است.

جاى تأسف است كه در طول قرون درخشان تاريخ اسلامى، درباره تمام موضوعات، كتاب‌هاى فراوانى نوشته شده است حتى درباره فضايل و مناقب خلفايى مانند معاويه و يزيد و خلفاى بنى‌عباس و كنيزان و غلامان و مجالس شب‌نشينى و شرابخوارى آنان با زنان طناز و ماهرو و ... كتاب‌هاى گوناگونى به رشته تحرير درآمده است‌ «١» ولى هرگز درباره شيوه حكومت اسلامى و احكام و وظايف حاكم و ديگر مباحث مربوط به زمامدارى، كتاب جامع و كافى تأليف نگرديده است.

در ميان دانشمندان اهل تسنن، برخى كه داراى انديشه‌اى بلند

______________________________

(١). از باب نمونه به كتاب (الاغانى فى أنواع الألحان و الأصوات) نگارش ابو الفرج على بن الحسين، محمد اصفهانى بغدادى كه در ٣٥٦ درگذشته است؛ مراجعه كنيد.