اين طرح كه به وسيله فقيهان بزرگ شيعه مطرح شده است، در طول قرن‌ها، مورد توجه بوده و جز در بخشى از زمان‌ها مانند آغاز حكومت صفويه، به وسيله محقق كركى و مانند وى پياده نشد.

اين عنصر محور مشروعيت بخشيدن بر حكومت مردم بر مردم است چنان‌كه مراجعه به افكار عمومى ملاك مقبوليت و عينيت بخشيدن به آن است. طرح همان است ه در فصل چهارم به توضيح آن پرداختيم و ثابت كرديم كه حكومت اسلامى، يك حكومت مكتبى و درعين‌حال مردمى است و بسان سكه‌اى است كه يك روى آن را ولايت فقيه و روى ديگر را، آراى مردم تشكيل مى‌دهد.