فوايد دمشقيه - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨٦ - مطلب پنجم زندگانى بدون ديانت

شديدتر است.

مَنْ كانَ يُرِيدُ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِيها وَ هُمْ فِيها لا يُبْخَسُونَ‌ (هود ١١٥)

كسانى كه زندگانى دنيا و طراوت آن را بخواهند جزاى كارهاى آنان را در دنيا به آنان مى‌دهيم و در دنيا از نظر (تأثير اعمالشان) كمى نخواهند داشت.

مَنْ كانَ يُرِيدُ الْعاجِلَةَ عَجَّلْنا لَهُ فِيها ما نَشاءُ لِمَنْ نُرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلاها مَذْمُوماً مَدْحُوراً (اسرى ١٨)

كسى كه دنيا مى‌خواهد زود رس مى‌كنيم براى او در اين دنيا چيزى را كه بخواهيم براى كسى كه اراده عطاى به او را داريم ... هر يك از خواهنده‌هاى دنيا و آخرت را مدد مى‌دهيم و عطاى پروردگار تو ممنوع و مقطوع نيست.

وقتى براى انسان ممكن باشد به خداى خيالى چنان دلگرمى پيدا كند كه به خداى جهان، هر چند اين علاقه كمتر از محبت مؤمنين به خداوند باشد.

وقتى كارهاى دنيا طلبان اثر طبيعى خود را داشته باشد و به جرم كفر چيزى از آن‌ها كاسته نگردد و ممكن باشد به مراد و ايده‌آل خود برسند و تفضل خداوند از آن‌ها مانند مسلمان قطع و منع نگردد چه مانعى دارد كه انسان بدون اعتقاد به خدا و پيروى از دين زندگانى مناسبى داشته باشد.

وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِآياتِ رَبِّهِ فَأَعْرَضَ عَنْها وَ نَسِيَ ما قَدَّمَتْ يَداهُ إِنَّا جَعَلْنا عَلى‌ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَ فِي آذانِهِمْ وَقْراً وَ إِنْ تَدْعُهُمْ إِلَى الْهُدى‌ فَلَنْ يَهْتَدُوا إِذاً أَبَداً