فوايد دمشقيه - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٥٥ - مطلب چهارم حيات و پاداش برزخ
به هر حال در اين مطلب مسايل ذيل مورد بحث قرار مىگيرد:
١- آيا روح انسان پس از مردم ادراك و توانايى و تعثل خود را از دست مىدهد و مهمل مىشود يا نه؟
به تعبير ديگر آيا روحى كه مبدأ حيات دنيوى بود پس از مفارقت از بدن باطل مىشود و يا اين كه به عنوان يك موجود زنده تا روز قيامت به حيات خود ادامه مىدهد. گو اين كه حيات او مغاير يا حيات اولى او در دنيا باشد.
٢- در فرض حيات ارواح آيا ارواح بدان به عذاب گرفتارند يا نه؟
٣- آيا ارواح خوبان متنعم يا متلذذ هستند يا نه؟
٤- آيا سؤال قبر از ميت در اوايل دفن ثابت است يا نه؟
٥- آيا اين سؤال روحانى است يا جسمانى؟
آياتى كه مربوط به مسايل فوق مىشوند در چند فصل بيان مىشود. فصل يكم در آياتى كه دلالت بر عدم زندگى ارواح در عالم برزخ دارد.
(اول) يَوْمَ يَدْعُوكُمْ فَتَسْتَجِيبُونَ بِحَمْدِهِ وَ تَظُنُّونَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا (اسرى ٥٢)
روزى كه خداوند شما را مىخواند پس او را اجابت مىكنيد با سپاس نمودن او گمان مىبريد كه درنگ نكردهايد مگر اندكى.
(دوم) وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ ما لَبِثُوا غَيْرَ ساعَةٍ كَذلِكَ كانُوا يُؤْفَكُونَ وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَ الْإِيمانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِي كِتابِ اللَّهِ إِلى يَوْمِ الْبَعْثِ فَهذا يَوْمُ الْبَعْثِ وَ لكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ