رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤٧٤ - سخنى در باره مولوى هاى پاكستان

آنان تحت تأثير فرهنگ غرب بودند كه در آنجا درس خوانده بودند. و از بخت بد، سلفيت افراطى- نه سلفيت معتدل- متوجه خالى گاه فرهنگى شد و با شدت و سرعت به كار آغاز كرد، هر روز به وسيله پول، امام جماعت حنفى مذهب را از مسجدى بيرون و خود به جاى او به نماز ايستاد و مردم مسلمان سنى را ناخود آگاه به طرف افراطيت برد! امروز مظاهر افراط و تكفير مسلمانان در پاكستان به مراتب از نفوذ افراطيت در بنگله ديش- پاكستان شرقى- بيشتر است؛ و پاكستان را دستخوش آشوب و خون ريزى و ناامنى و كرده و همه جا را نا امن ساخته است.

اين افراطيت مذهبى اگر تنها معلول فكر مولوى هاى مبتدى مى بود، شايد اين قدر براى پاكستان خطرناك نمى شد، و مصيبت وقتى آغاز شد كه قسمتى از دولت، اين افراطيت را براى اغراض سياسى خود به كار گرفت و عنان آن را به كمك هاى خود باز گذاشت، و چون افراطيت ضد مرز و حدود است به جان خود محركين خود افتادند و چه بسا كه هند از باب مقابله به مثل نيز به افراطى ها كمك كنند؛ هم چنين بعضى از غربى ها. و الله العالم.

متأسفانه به عللى كه بيان آن در اين جا مناسب نيست، و در دوره حكومت يحيى خان كه توسط كودتاى، «فوج» به رياست جمهورى رسيده بود، هندى ها، پاكستان شرقى را كه با پاكستان غربى فاصله غير طبيعى داشت، از پاكستان غربى با كمك مزدوران خود جدا كردند، و مجيب الرحمن كه در آن وقت در پاكستان غربى زندانى بود به رياست جمهورى بنگله ديش (نام جديد پاكستان شرقى) انتخاب شد.

در هند يك مرتبه هم كودتاى عسكرى نشد و دموكراسى نهادينه شده بود، ولى پاكستان از كودتا هاى پياپى و خيانت و يا نادانى حكومت هاى انتخابى، بيچاره و ناتوان باقى ماند.