رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤٣٢ - ابو ريحان محمد بن احمد البيرونى

نجوم،" آثار الباقيه" در تاريخ و جغرافيا،" قانون مسعودى" كه نوعى دانشنامه است، و كتاب" تحقيق ماللهند" در باره اوضاع اين سرزمين از تاريخ و جغرافيا تا عادات و رسوم و طبقات اجتماعى آن. بيرونى كتاب دانشنامه خود را به نام سلطان مسعود غزنوى حاكم وقت كرد، ولى هديه او را كه سه بار شتر سكه نقره بود نپذيرفت و به او نوشت كه كتاب را به خاطر خدمت به دانش و گسترش آن نوشته است، نه پول.

بيرونى هم دوره بوعلى سينا بود كه در اصفهان مى نشست و با هم مكاتبه و تبادل نظر فكرى داشتند.

بيرونى در جريان لشكر كشى هاى محمود غزنوى به هند (پاكستان امروز بخشى از آن است) امكان يافت كه به اين سرزمين برود، زبان هندى را فراگيرد و در باره اوضاع هند پژوهش كند كه فراورده اين پژوهش، كتاب" هند شناسى" اوست.

از ديگر آثار وى مى توان به كتاب" الصيدنة فى الطب" اشاره كرد كه كتابى است در باره گياهان دارويى و با تصحيح دكتر عباس زرياب خويى منتشر شده است.

از جمله آثار او مى توان به موارد ذيل اشاره كرد:

" تحقيق ماللهند": موضوع اين كتاب مذهب و عادات و رسوم هندوان و نيز گزارش از سفر به هند است.

" قانون مسعودى"." التفهيم لاوايل صناعة التنجيم": اين كتاب نيز در نجوم و به فارسى نوشته شده است و براى مدت چند قرن متن كتاب درسى براى تعليم رياضيات و نجوم بوده است.

" الجماهر فى معرفة الجواهر"،" الصيدنة (لة) فى الطب" و" آثار الباقيه عن القرون الخاليه".