جهاد اسلامى در عصر حاضر - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٤٩ - فرق ميان باغى و محارب
فرق ديگر اينكه آيه محاربين كافر و مؤمن را شامل ميشود و ايه بغات مخصوص بمؤمنين است، فرق سوم اينكه آيه محاربين صورت انفرادى و دسته جمعى را شامل ميشود ولى آيه باغيان جنگ دو تن را شامل نميشود هرچند كه بعضى از فقها حكم آنرا درين صورت نيز جارى دانستهاند.[١] فرق چهارم اينكه بغاوتى كه مجوز قتال مصلحين مىشود ظاهرا (و يا از باب قدر متيقين) تنها به قيام مسلحانه و قصد كشتن تحقق مىيابد، و محاربه و سعى در فساد در روى زمين منحصر به قتل و قتال نيست.
در محاربه شايد طرف مشخصى وجود نداشته باشد و جزاى او مربوط به حاكم است ولى در بغى دو طرف متشخص جنگجو وجود دارند و خطاب صلح بطرف سوم است.
در پايان بايد بدو مطلب ديگر هم اشاره شود.
(اول) اگر ميان دو دولت (از دولتهاى فعلى كه اسلامى نيستند) روى مسايل مرزى و سياسى درگيرى مسلحانه صورت گيرد براى مسلمانان جايز نيست كه درين جنگ اشتراك كنند، و بنام وطن و يا قوميت و نژاد و امثال اين عناوين توخالى كه مردمان كم فكر بآنها فريب ميخورند و بهيجان مىآيند جان عزيز خود را بخطر اندازند، فرض كنيد دولت همسايه شما بزور يك شهر يا يك قريه از كشور شما را تحت تصرف خود درآورد در صورتيكه هردو دولت ظالم و غير اسلامى هستند شما و حتى مردم خود آن شهر بچه ميزان شرعى ميخواهيد بجنگيد. بين حكومت اين دو رئيس يا پادشاه كه على-
[١] ص ٣٣٢ ج ٢١ جواهر الكلام