جهاد اسلامى در عصر حاضر - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٦٩ - فصل پنجم پايدارى تا چه وقت
را ترك كند و دوباره برگردد، ولى اگر از فرار موقت او اسلام ضرر مىبيند و كفار جرأت پيدا مىكنند، حتى در فرض يقين به شهادت هم فرار جايز نيست.
٣- تسليم شدن به دشمن بدون علم به قتل يكنوع از فرار و گاهى خطرناكتر از فرار از جهاد است، كه حرام مىباشد.
٤- آيا ترك ميدان قتال، به قصد رفتن به يك جبهه يدگر كه بطور مثال يكصد كيلو متر از محل فعلى او فاصله دارد، با فرض اينكه افراد آن جبهه مشغول كارزار باشند، جايز است و يا داخل در فرار ممنوع مىباشد؟ بعيد نيست كه اين عمل فرار از جهاد شمرده شود و حرام باشد. و الله العالم
٥- اگر در اثناى جنگ به خاطر زخمى شدن و تلف شدن اسلحه و امثال آن به هيچوجه جنگيدن را حتى به سنگ و كمك كردن به مجاهدين و رسانيدن غذا و آب و مهمات نداشته باشد مى تواند ميدان قتال را ترك كند.
٦- اگر دشمن از دو برابر بر بيشتر باشد، ولى مسلمانان به پيروزى خود اطمينان داشته باشند در جنگ دفاعى بايد، وجوب پايدارى را بىاشكال بدانيم بلكه بعيد نيست در جنگ ابتدايى نيز فرار جايز نباشد لانصراف اطلاق الآية عن هذا الغرض.
ولى اگر گمان ضعيف و يا شك به پيروزى خود داشته باشند و احتمال نابودى خود را هم بدهند، آيا فرار واجب است يا باز هم مىشود در فرض ظن ثبات را بهتر دانست.
مسأله خالى از اشكال نيست ولى با ظن به هلاكت فرار واجب مىشود لوجوب حفظ النفس بعد عدم وجوب المقاومة و الثبات عليه فى الغرض.
٧- ممكن است حكم سابق حتى در جائيكه مسلمان يك نفر باشد، جارى گردد و بر او واجب باشد كه در مقابل دو تن كافر مقاومت كند.
٨- اگر كفار دوبرابر يا كمتر و يا بيشتر باشند، ولى از نظر