جهاد اسلامى در عصر حاضر - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٩٢ - يك موضوع مهم
مذكور از وجوبش مىافتد.
ولى اگر يكى ازين عذرها در اثناى جهاد رخ دهد، آيا مجوز ترك قتال و بيرون رفتن از ميدان جنگ در فرض امكان ادامه جهاد مىشود يا نه؟ و عين اين سئوال در فرض اذيت شدن والدين از جهاد فرزندشان كه جهاد واجب كفايى بوده، نيز مىآيد و براى هرشق از سئوال يك وجهى است. و الله العالم.
ولى در جنگ دفاعى شايد، مشقت هم مانع وجوب آن نگردد و دفاع تا به اندازه توان از اول واجب باشد (دقت شود) و الله العالم.
ابن قدامه در مغنى صفحه ٣٦٦ جلد ١٠ و همچنين عبد الرحمن مقدسى در شرح كبير (نفس همان مصدر) هفت چيز را در جهاد شرط دانستهاند:
اسلام، بلوغ، عقل، حريت، ذكوريت و سلامت از ضرر، (مرض كورى و لنگى) و وجود نفقه لازمه.
به نظر نگارنده شايد اختلافى درين شرايط بين مذاهب اسلامى نباشد، بلى بنا به قول مشهور و منصور بين اماميه كه كفار را به فروع دين هم مكلف مىدانند، شرط اول مورد ترديد قرار مىگيرد.
فقهاى شيعه وجوب جهاد ابتدايى را مشروط به اذن امام معصوم مىدانند، كه در زمان غيبت، وجوب آن ساقط مىشود بلكه به گفتهى بعضى از اعاظم آنان اصل مشروعيت آن نيز مشروط به اذن امام (ع) است.
به نظر نگارنده، رواياتى كه براى اثبات اين مدعا بآنها استدلال شده است، دلالتى بر مدعاى آنان ندارد و لذا وجوب جهاد ابتدايى در زمان غيبت امام معصوم نيز به حال خود باقيست. حاكم شرعى هرموقع قدرت و توانايين داشته باشد، واجب است براى نشر اسلام امر جهادرا صادر نمايد، بلى جهاد در ركاب حكومتهاى فاسد و رژيمهاى ارتجاعى و غير قانونى