جهاد اسلامى در عصر حاضر - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٩٤ - يك موضوع مهم
ادله لفظى؛ آيات و روايات كه وجوب جهاد را اثبات مىدارند مانند ادله وجوب نماز و روزه و ساير عبادات و معاملات بالمعنى الاعم شامل مرد و زن است، خطابات وارده به صيغه مذكور شاهد اختصاص احكام به طبقهى ذكور نيست، و سراسر قرآن مؤيد اين گفتار است. و تخصيص وجوب جهاد به مرد محتاج به دليل است كه شايد در ادله لفظى كه سندا و دلالت، معتبر باشد، يابيده نشود، اگر به سيرهى رسول اكرم (ص) استدلال شود لازم است دو موضوع را ثابت كنيم:
يكى اينكه مردها در جنگها به اندازهى كافى وجود نداشته اند، چون وجوب جهاد كفايى است نه عينى.
ديگر اينكه زنان بر جنگيدن در آن عمر كه بوسيله شمشير و تير و نيزه صورت مىگرفته است، قدرت جسمانى داشتهاند و اثبات اين موضوع بسيار مشكل است، ولى امروز كه نحوه جنگها مختلف شده و يك زن مىتواند هواپيما و طياره بمبافكن را به سادگى به پرواز درآورد و يا در يك موضع مناسبى به تيراندازى مشغول شود، زن قدرت جهاد را دارا شده است. ولى چون هيچ يك از علماى اسلام به وجوب جهاد ابتدايى بر زن قايل نشدهاند نمىشود كه به اطلاق خطابات مذكور تمسك نمود، ولى قدر متيقن از اين معافيت بعد نظامى است و اگر در ساير ابعاد جهاد قدرت داشته باشد، احتياط واجب اينست كه بايد قبول مسووليت نمايد. و اما در جهاد دفاعى چنين اجماعى وجود ندارد، لذا به مقتضاى اطلاقات كتاب عزيز جهاد دفاعى بر زن و مرد واجب مى باشد. اگر كسى به سيره حضرت نبوى و علوى بر عدم وجوب دفاع بر زنان تمسك كند، جواب آن همان است كه وفوقا بيان شد.
جمعى از دانشمندان باساس آيهى مباركهى كه مىگويد وقتى ماههاى حرام گذشت، مشركين را بكشيد، گفتهاند حد- اقل سال يك مرتبه جهاد واجب است[١] ولى اين نظريه بى-
[١] ص ٤٩ ج ٢١ جواهر الكلام و ص ٣٦٨ ج ١٠ مغنى ابن قدامه و شرح كبير