افعال دیگری هم که در این بند وارد شده، همگی ریشه قرآنی دارند؛ فعل جهاد به همراه سبیل در آیات چندی وارد شده است؛[١] فعل تبلیغ یا ابلاغ رسالت به همراه فعل نصح یا مشتقات آن در چند آیه وارد شده، ولی در هیچ یک جار و مجرور «بالحکمة و الموعظة الحسنة» دیده نمی‌شود. به این چند آیه توجه فرمایید:

Gأُبَلِّغُكُمْ رِسَالَاتِ رَبِّي وَأَنْصَحُ لَكُمْF.[٢]

Gأُبَلِّغُكُمْ رِسَالَاتِ رَبِّي وَأَنَا لَكُمْ نَاصِحٌ أَمِينٌF.[٣]

Gقَالَ يَاقَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّي وَنَصَحْتُ لَكُمْF.[٤]

جمله دیگر این بند، «و عبدت الله [مخلصاً] حتی اتاک الیقین» هم برگرفته از آیه Gوَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى‌ يَأْتِيَكَ الْيَقِينُF[٥] است.

گفتنی است که بند سوم مورد بحث ما در دو زیارت دیگر هم وارد شده که در آنها جمله «بالحکمة و الموعظة الحسنة» ذکر نشده، لذا برای یافتن آنها باید از دیگر تعابیر این سند یاری گرفت؛ لذا تأکید بر این نکته مفید است که برای یافتن روایات مشابه نباید به یک تعبیر بسنده کرد، بلکه تعبیرهای گوناگون را در کنار هم به کار گرفت تا مجموعه روایات مشابه را ـ که به گونه زنجیره‌ای با یکدیگر ارتباط دارند ـ پیدا کرد.

برای تکمیل بحث ما نقل پاره‌ای از این دو زیارت مفید است:

زیارت مشابه پنجم

در بحارالانوار زیارت دیگری برای پیامبر اکرم٦ نقل شده که به طور صریح، به روایت نسبت داده نشده است. این زیارت با زیارتی که پیش‌تر به عنوان زیارت مشابه چهارم نقل کردیم، شباهت بسیار دارد و تفاوت مهم آن دو ـ که در این بحث تأثیر دارد ـ نیامدن «بالحکمة و الموعظة الحسنة» است.

ما در اینجا به نقل بند مشابه با بند سوم زیارت مورد بحث اکتفا می‌کنیم:

اشهد انّک قد بلّغت رسالات ربک و نصحت لامتک و جاهدت فی سبیل الله حق جهاده داعیاً الی طاعته زاجراً عن معصیته و انّک لم تزل بالمؤمنین رؤوفاً رحیماً و علی الکافرین غلیظاً حتی اتاک الیقین.[٦]

[١]. سوره نحل، آیه١٢٥.

[٢]. کتاب من لایحضره الفقیه، ج٢، ص٥٦٥.

[٣]. سوره بقره، آیه٢١٨؛ سوره نساء، آیه٩٥؛ سوره مائده، آیه٣٥ و ٥٤؛ سوره انفال، آیه٧٢ و ٧٤؛ سوره توبه، آیه١٩ و ٢٠ و ٢٤ و ٤١ و ٨١؛ سوره حجرات، آیه١٥؛ سوره ممتحنه، آیه١؛ سوره صف، آیه١١.

[٤]. سوره اعراف، آیه٦٢.

[٥]. سوره اعراف، آیه٦٨.

[٦]. سوره اعراف، آیه٧٩.