أَنْفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرَوا اللّـهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللّـهَ تَوَّاباً رَحِيماًF. و انّی اتیت نبیّک مستغفراً تائباً من ذنوبی و انّی اتوجه بک الی الله ربی و ربک لیغفرلی ذنوبی.[١]

اشکال ما در بند سوم است؛ جار و مجرور «بالحکمة و الموعظة الحسنة» با فعل نزدیک آن «اتاک الیقین» ارتباط معنایی ندارد؛ ارتباط معنایی این عبارت با فعل «عبدت» هم چندان وثیق نیست و دشوار است که این جار و مجرور را متعلق به این فعل بدانیم. مرحوم علامه مجلسی در مراة العقول در توضیح «بالحکمة» می‌فرماید:

حال عن فاعل (عبدت)، او (جاهدت)، و الاول اقرب لفظاً، والثانی معنی.[٢]

مرحوم ملا محمدتقی مجلسی در روضة‌المتقین جار و مجرور را متعلق به «بلّغت» دانسته است.[٣]

مرحوم فیض کاشانی در الوافی جار و مجرور را متعلق به سه فعل «بلّغت» و «نصحت» و «جاهدت» گرفته است،[٤] ولی این سؤال مطرح است که بر فرض درستی این سخن، چرا بین فعل و متعلق آن فاصله افتاده است.

نگارنده برای پاسخ به این گونه سؤالات در جستجوی روایات مشابه برآمده، دریافت که شبیه‌ترین زیارت به این زیارت، زیارت پیامبر٦ در روز شنبه است.

نقل زیارت پیامبر اکرم٦ در روز شنبه

مرحوم سید بن طاووس در جمال‌الاسبوع زیارتی برای پیامبر٦ در روز شنبه نقل کرده که تقریباً همین زیارت است، با چند بند افزوده. در اینجا قسمت مشترک این زیارت آورده شده، به تفاوت‌های مهم آنها اشاره می‌شود:

أشهد ان لا اله الا الله لا شریک له.

و أشهد أنّک رسوله و انّک محمد بن عبدالله.

و أشهد انّک قد بلغت رسالات ربّک و نصحت لامتک و جاهدت فی سبیل الله بالحکمة و الموعظة الحسنة و ادّیت الّذی علیک من الحق و انّک قد رؤفت بالمؤمنین و غلظت علی الکافرین و عبدت الله مخلصاً حتی اتاک الیقین.

[١]. از جمله ر. ک: الکافی، ج١، ص٩٦ـ٧٢ (باب الاخذ بالسنة و شواهد الکتاب)؛ بحارالانوار، ج٢، ص٢٢٥ به بعد، باب علل اختلاف الاخبار و کیفیة الجمع بینها و العمل بها...، بویژه ص٢٢٥، ح٢؛ ج٣، ص٢٢٧، ح٤؛ ج٥، ص٢٣٣، ح١٥، ص٢٣٥، ح٢٠، ص٢٤٢، ص٣٧ تا ص٢٤٣، ح٤٤، ص٢٤٤، ح٤٨ـ٥٢، حدیث مشهور ثقلین نیز به همین امر نظر دارد.

[٢]. رجال الکشی، ص٢٢٤، ش٤٠١ و به نقل از آن در بحارالأنوار، ج٢، ص٢٤٩، ح٦٢.

[٣]. الکافی، ج٤، ص٥٥٠، ح١ (و به نقل از آن در التهذیب، ج٦، ص٥، ح٨؛ وسائل‌الشیعة، ج١٤، ص٣٤١، ح١٩٣٥٣، باب ٦ از ابواب المزار، ح١) و نظیر آن در کامل‌الزیارات، ب٣، ح١ (و به نقل از آن در بحارالانوار، ج١٠، ص١٥٠، ح١٧)؛ مصباح المتهجد، ص٧٠٩ (و به نقل از آن در البلدالامین، ص٢٧٦ و مصباح الکفعمی، ص٤٧٢).

[٤]. مرآة العقول، ج١٨، ص٢٦٠.