مقصود از هجرت، فقط در پی امنیت بودن نیست، بلکه افزون بر آن، جستن جایگاهی مناسب برای شکل‌گیری جامعه اسلامی است... همچنین منظور از آن، گریز از دشمنان تا سرحد ممکن نیست، بلکه هدف، تلاش برای دستیابی به موقعیتی بهتر به قصد توانمندی در رویارویی با دشمنان رسالت است که در هر حال چاری جز آن نیست. در هجرت، آماده‌سازی این گروه جوانمرد برای رویارویی مسلحانة غیرقابل اجتناب، با سران شرک سامان می‌یابد.

رنج غربت از دیار رنج شدیدی است که هر کسی به آن دچار شده، از آن آگاه است؛ آن‌گاه که انسان تمامی دلبستگی‌های اجتماعی و آنچه با آن انس و الفت گرفته به یک‌باره از دست می‌دهد.

این غربت ارزش بسیاری در پیشگاه خداوند دارد.

عن رسول‌الله٦: من هاجر فی سبیل الله کان مع ابراهیم٧ فی الجنة؛

از پیامبر خدا٦ روایت است: هر کسی در راه خدا هجرت کند، در بهشت همنشین ابراهیم٧ است.

١ـ١ـ٣. استمرار هجرت

هجرت، بدان دلیل که اسباب آن، یعنی دعوت به سوی خدا و پایداری در برابر مستکبران و جهاد با ایشان زوال نمی‌پذیرد، به پایان نمی‌رسد.

عن رسول‌الله٦: ایها الناس! هاجروا و تمسّکوا بالإسلام، فانّ الهجرة لا تنقطع مادام الجهاد؛[١]

رسول خدا٦ فرمود: ای مردم، هجرت کنید و به اسلام چنگ بیاویزید، [زیرا] تا هنگامی که جهاد وجود دارد، هجرت پایان نیافتنی است.

و عن رسول‌الله٦: لا تنقطع الهجرة مادام العدو یقاتل؛[٢]

باز پیامبر خدا فرموده است: تا آن دم که دشمن سر جنگ دارد، هجرت ادامه دارد.

و عن جنادة بن امیة الازدی قال: هاجرنا علی عهد النبی٦ فاختلفنا فی الهجرة، فقال بعضنا: قد انقطعت، و قال بعضنا: لم تنقطع، فدخلت علی رسول‌الله٦ فسألته عن ذلک، فقال: «لا تنقطع الهجرة ما قوتل الکفار»؛[٣]

یکی از یاران پیامبر اسلام٦ گفت: در زمان پیامبر٦ مهاجرت کردیم. پس دربارة [لزوم استمرار] هجرت دیدگاه‌هایمان مختلف شد. برخی می‌گفتند که هجرت به پایان رسیده و برخی دیگر عقیده داشتند که هجرت پایان نیافته است. به نزد رسول خدا٦ شرفیاب شدم و آن مسأله را از ایشان پرسیدم. رسول خدا٦ فرمود: «مادامی که قتال با کافران ادامه دارد، هجرت به پایان نمی‌رسد.»

[١].مسند احمد، ج٥، ص٢٧٨.

[٢].کنزالعمال، ش٤٦٢٤٨.

[٣].همان، ش٤٦٢٧٤.