علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢٨ - غربت و اغتراب
مهاجران مسلمان از ستم حکام و یا احیاناً تنگناهای اقتصادی در سرزمینهای خود بدانها پناهنده شدهاند، هشدار دهند.
٢ ـ ٣. غربت تمدنی
غربت تمدنی بعد از تهاجم تمدنی به دیارها و خانههای ما رخ میدهد. اینجاست که ما در دیارها و خانههای خود غریب میشویم. این غربت از جنس غربت از خانواده و وطن نیست و در وطن و شهرهای ما و در میان خانواده و خویشانمان حاصل میشود.
مسلمان، امروزه در وطنش غریب است؛ احساس میکند فضایی که او را در برگرفته، غیر از فضایی است که او بدان خو کرده و بدان آرام گرفته است. فرهنگی که در مدرسه، دانشگاه، ایستگاههای خبری، شبکههای تلویزیونی و مطبوعات با آن برخورد میکند، غیر از فرهنگ اسلام است. احساس میکند که مفاهیم اسلامی، اصطلاحات، عرفیات، اخلاق، ارزشها و آداب اسلامی در شهرهای مسلمانان غریب شده است. و اسلام، نماز، روزه و پاکدامنی غریب است.
احساس میکند در فضای فرهنگی و تمدنی زندگی میکند که با آن خو نگرفته است؛ در حالی که در وطنش و میان خانواده و خویشان است؛ در مانند این فضاهای غریب، معروف به منکر بدل شده و منکر به معروف و ارزشها به ضدارزش تبدیل شده است. در این اوضاع، اگر مسلمان به چهره یکی از قطعات این جامعه و این تمدن به وسیلة عادات، اخلاق و ارزشهای جاهلی آن درآید، این، آن غربت ناپسند است. و اگر مسلمان به نگهبانی سلامت عقل، روح، اخلاق و فرهنگش همت گمارد و از حدود خدا پاسداری کند و در محدودهای که دیگر مردمان وارد شدهاند، وارد نشود و به تغییر اوضاع و امر به معروف و نهی از منکر مبادرت ورزد و امواج او را با خود نبرد و بخواهد مسیر امواج را تغییر دهد... این همان غربت پسندیده است. خداوند و پیامبرش مردم را به سرشت نخستینی که در روز آفرینش آسمانها و زمین انسان بر اساس آن سرشت آفریده شده فرا میخوانند. رسول خدا٦ افکار، اخلاق، ارزشها، مفاهیم، تصورات و قوانین زندگی را به سوی هیئت و شکل اول آن در روزی که خدا انسانها را در سرشتی یکسان آفرید، تغییر داد... تمامی عالم را جهالت، انحراف از مسیر فطرت، جاهلیت در فرهنگ، اخلاق، دلبستگیها، نظام زندگی و نظام تربیتی فرا گرفته بود.
عن رسولالله٦: طوبی للغرباء قیل: و من الغرباء یا رسولالله؟ قال: ناس صالحون قلیل فی ناس کثیر و من یعصهم اکثر ممن یطیعهم؛
پیامبر خدا٦ فرمود: خوشا به حال غریبان! پرسیده شد: ای رسول خدا، غریبان چه کسانی هستند؟ فرمود: مردم صالح اندک در میان مردم بد فراوانی که بدکردارانشان افزون از اطاعت پیشگانشان است.
و در حدیثی دیگر است:
من الغرباء یا رسولالله؟ قال: الذین یحیون سنّتی و یعلّمونها الناس؛
ای رسول خدا، غریبان چه کسانیاند؟ فرمود: کسانی که سنّت مرا زنده میسازند و به مردم میآموزند.