علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٤ - نگاهی به جایگاه علمی علی بن ابراهیم قمی
شیخ طوسی نیز دربارة او گفته است:
علوی طبری، فاضل، ادیب، عارف، فقیه، زاهد و پرهیزگار بود و از نیکیهای بسیار برخوردار؛ تألیفات و تصنیفات بسیاری از خود به یادگار نهاد.[١]
شیخ مفید در کتاب الامالی خود از او با اوصافی چون شریف زاهد و شریف صالح یاد کرده است و او از مشایخ صدوق است که از او با دعای «رضی الله عنه» در کتاب معانیالاخبار یاد کرده است.
٣. محمد بن موسی بن متوکل؛ شیخ طوسی در «من لم یرو عنهم:» (کسانی که از معصومان: روایت نکردهاند) از او نام برده و گفته است:
او از عبدالله بن جعفر حمیری روایت کرده و ابنبابویه از او روایت کرده است.[٢]
شیخ صدوق بسیار از او روایت کرده و از وی در طرقش به کتابهای متقدم در ٤٨ مورد نام برده است؛ به نظر میرسد که صدوق به او اعتماد داشته است. سید بن طاووس در کتاب فلاح السائل وثاقت او را مورد اتفاق دانسته و علامه حلی و ابنداوود در قسم اول از او یاد کردهاند.
٤. محمد بن یعقوب کلینی؛ نجاشی دربارة او گفته است:
ابو جعفر کلینی... شیخ اصحاب ما و بزرگ ایشان در عصر خود در ری بوده و از موثقترین مردمان و ثابت قدمترین آنها در حدیث است. او کتاب معروف خود به نام الکافی را مدت بیست سال نگاشت... در سال ٣٢٩ق، در بغداد دارفانی را وداع گفت.[٣]
شیخ طوسی در الفهرست گفته است:
ثقه است و آشنای با احادیث؛ از او کتابهایی بر جای مانده است.
٥. ابوالفضل، عباس بن محمد بن قاسم بن حمزه فرزند موسي الكاظم٧.
طبقه علی بن ابراهیم در رجال
برای آنکه طبقة او را مشخص سازیم، ابتدا باید به مطالبی اشاره شود که بر اساس آنها بتوان با عصری که در آن علی بن ابراهیم میزیسته، آشنا شد؛ از آن جمله:
١. از یادکرد مشایخ او درمییابیم که اکثر روایات علی بن ابراهیم از شاگردان امام جواد٧ (م ٢٢٠ق)، امام هادی٧ (م ٢٥٤ق) و امام عسکری٧ (م ٢٦٠ق) است و نیز از باقيماندة شاگردان بازمانده امام رضا٧ ـ که تا سالهای زیادی پس از آن حضرت زنده بودند ـ روایت کرده است؛ مانند عبدالله بن صلت.
٢. او از محـدثان قـمـی ـ که در زمـان حیات امـام جواد٧ و یا انـدکی پس از آن، درگذشتهاند، مانند زکریا بن آدم اشعری، عبدالعزیز بن مهتدی اشعری، محمد بن عیسی بن عبدالله اشعری و محمد بن خالد برقی ـ روایت نکرده است.
[١]. همان، ش١٤٨.
[٢]. الفهرست، ش١٩٥.
[٣]. رجال الطوسی، ش٣.