علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٥٧ - روايات اهلبيت در منابع اهلسنت
احمد بن حنبل در مسند خود، تنها ده روايت از طريق حضرت فاطمه روايت كرده است كه اين ميزان، با حذف مکررات، به شش روايت ميرسد. (نمودار شمارة ٣)[١] اين در حالي است كه تعداد روايات عايشه در مسند احمد حدود ٢٤٣٣ روايت،[٢] تعداد روايات امسلمه حدود ٢٨٢ روايت [٣] و تعداد روايات حفصه حدود ٤٨ روايت است.[٤]
روايات بخاري از طريق حضرت فاطمه بسيار اندك است. وي تنها شش روايت از ايشان نقل كرده است كه اين تعداد، با حذف مکررات، به چهار روايت ميرسد. اين در حالي است كه تعداد روايات او از ديگر زنان همطبقة حضرت فاطمه بسيار بيشتر از اين تعداد است؛ براي مثال، تعداد روايات عايشه در صحيح البخاري حدود ٢٢٨ روايت است[٥] كه با تعداد روايات حضرت فاطمه قابل مقايسه نيست، يا ميزان روايات امسلمه در صحيح البخاري حدود شانزده روايات است[٦] كه تقريباً چهار برابر روايات حضرت فاطمه است.
مسلم نيز، همانند استاد خود بخاري، روايات اندكي را از حضرت فاطمه نقل كرده است، در حالي كه رواياتي كه وي از عايشه نقل كرده است، حدود ٢٤٣ روايت است و اين در مقايسه با روايات حضرت فاطمه بسيار زياد است. همچنين او از امسلمه حدود ٢٦ روايت نقل كرده است كه اين رقم نيز در مقايسه با تعداد روايات حضرت فاطمه٣ زياد است.
روايات حضرت فاطمه در سنن ابنماجه نيز انگشتشمار است. او هفت روايت از طريق حضرت فاطمه نقل كرده است، در حالي كه تعداد روايات عايشه در آن کتاب بيش از ٣٥٠ روايت و تعداد روايات امسلمه بيش از پنجاه روايت و تعداد روايات حفصه بيش از پانزده روايت است كه اين ارقام با تعداد روايات حضرت فاطمه در اين كتاب تفاوت بسياري دارد.
ابوداود تنها چهار روايت از طريق حضرت فاطمه نقل کرده است؛ در حالي كه تعداد روايات عايشه در كتاب او بيش چهارصد روايت و تعداد روايات امسلمه بيش از چهل و تعداد روايات حفصه بيش از پانزده روايت است.
ترمذي نيز، همانند ابوداود، تنها چهار روايت از طريق حضرت فاطمه نقل کرده است؛ در حالي كه تعداد روايات او از عايشه بيش از چهارصد روايت، از امسلمه بيش از پنجاه روايت و از حفصه بيش از پانزده روايت است.
نسایی با اين كه متهم به تشيع است، اما تنها دو روايت از حضرت فاطمه روايت كرده است كه اين رقم بسيار اندك است؛ در حالي كه تعداد مرويات وي از عايشه، امسلمه و حفصه در مقايسه با ساير كتب از همه بيشتر است؛ وي بيش از پانصد روايت از طريق عايشه، بيش از پنجاه روايت از امسلمه و بيش از بيست روايت از طريق حفصه نقل كرده است.
[١]. براي آگاهي از چگونگي پراكندگي موضوعي روايات امام علي٧ در اين منابع به جدول شمارۀ ١ مراجعه كنيد.
[٢]. تلقيح فهوم اهل الأثر، ص٢٨٧.
[٣]. معجم رجال الكتب الستة، ج٤، ص٣٤١.
[٤]. تلقيح فهوم اهل الأثر، ص٢٦٧؛ بقي بن مخلد و مقدمة مسنده، ص٩١؛ اصحاب الفتيا، ص٨٠؛ اسماء الصحابة الرواة، ص١٣٠.
[٥]. المسند الجامع، ج٢٠، ص٤٦٢ ـ ٤٥٩.
[٦]. براي آگاهي از چگونگي پراكندگي موضوعي روايات حضرت فاطمه٣ در اين منابع به جدول شمارۀ ٢ مراجعه كنيد.