هضم كنند و نتوانند هضم كنند آن چيزهايى كه براى ادعيه ذكر شده است و آن ثوابهايى كه براى دو سطر دعا ذكر شده است. نمى‌توانند اين را ادراك كنند و هضم كنند. جهت سياسى اين دعاها و اين توجه به خدا و توجه همه مردم را به يك نقطه، اين، اين است كه يك ملت را بسيج مى‌كند براى يك مقصد اسلامى. مجلس عزا نه براى اين است كه گريه كنند براى سيد الشهدا و اجر ببرند- البته اين هم هست و ديگران را اجر اخروى نصيب كند- بلكه مهم، آن جنبه سياسى است كه ائمه ما در صدر اسلام نقشه‌اش را كشيده‌اند كه تا آخر باشد و آن، اين [كه‌] اجتماع تحت يك بيرق، اجتماع تحت يك ايده و هيچ چيز نمى‌تواند اين كار را به مقدارى كه عزاى حضرت سيد الشهدا در او تأثير دارد، تأثير بكند.

شما گمان نكنيد كه اگر اين مجالس عزا نبود و اگر اين دستجات سينه زنى و نوحه‌سرايى نبود، ١٥ خرداد پيش مى‌آمد. هيچ قدرتى نمى‌توانست ١٥ خرداد را آن طور كند، مگر قدرت خون سيد الشهدا. و هيچ قدرتى نمى‌تواند اين ملتى كه از همه جوانب به او هجوم شده است و از همه قدرتهاى بزرگ براى او توطئه چيده‌اند، اين توطئه‌ها را خنثى كند، الّا همين مجالس عزا. در اين مجالس عزا و سوگوارى و نوحه‌سرايى براى سيد مظلومان و اظهار مظلوميت؛ يك كسى كه براى خدا و براى رضاى او جان خودش و دوستان و اولاد خودش را فدا كرده است، اين طور ساخته جوانانى را كه مى‌روند در جبهه‌ها و شهادت را مى‌خواهند و افتخار به شهادت مى‌كنند و اگر شهادت نصيبشان نشود متأثر مى‌شوند و آن طور مادران را مى‌سازد كه جوانهاى خودشان را از دست مى‌دهند و باز مى‌گويند باز هم يكى دو تا داريم. اين مجالس عزاى سيد الشهداست و مجالس دعا و دعاى كميل و ساير ادعيه است كه مى‌سازد اين جمعيت را اين طور، و اساس را اسلام از اول بنا كرده است به طورى كه با همين ايده و با همين برنامه به پيش برود. و چنانچه، واقعاً بفهمند و بفهمانند كه مسأله چه هست و اين عزادارى براى چه هست و اين گريه براى چه اين قدر ارج پيدا كرده و اجر پيش خدا دارد، آن وقت ما را «ملت گريه» نمى‌گويند، ما را «ملت حماسه» مى‌خوانند. اگر بفهمند آنها كه حضرت سجاد- سلام اللَّه عليه- كه همه چيزش را در كربلا از دست داد و در يك حكومتى بود كه قدرت بر همه چيز داشت، اين‌