آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٠ - تفسیر سوره زخرف (٤)

توجه و عنایت قرآن مجید است چه از جنبه سلبی و چه از جنبه ایجابی؛ یعنی شفاعت در قرآن، هم نفی و سلب شده، البته نوعی از آن، و هم اثبات شده است و قهراً نوعی دیگر. قرآن کریم عنایت تامّی دارد که هردو درک بشود یعنی هر دو جزء معارف قرآن است و میخواهد که هر دو یعنی هم شفاعت منفی و مسلوب و هم شفاعت مثبت و موجَب شناخته بشوند و در حقیقت اینها جزء اصول خداشناسی است. اینجاست که ما باید با توجه به مجموع آیات قرآن کریم در مورد شفاعت، ببینیم آن شفاعتی که منفی و مسلوب است چه نوع شفاعتی است و شفاعتی که اثبات و تأیید میشود چه نوع شفاعتی است؛ همچنین در مورد شفاعتی که اثبات و ایجاب میشود قرآن چه شرایطی را ذکر میکند؛ آنگاه [ببینیم] قرآن کریم در مورد شفاعتی که منفی است و آن را نفی کرده است چه میگوید، آیا اعتقاد به چنین شفاعتی کفر و شرک است یا صرفاً یک اعتقاد خرافه و باطل است ولی با شرک و کفر سر و کار ندارد؟ و مسئلهای که در عصر ما مسئله مهمی شده این است که شفاعت خواستن چگونه است؟ یک وقت هست ما از جنبه کلی و نظری بحث میکنیم که در قرآن یک نوع شفاعت، نفی و نوع دیگر اثبات شده و در قیامت نوعی از شفاعت وجود دارد. مسئله دیگر که مسئله عملی است این است که شفاعت خواستن (استشفاع)- که کار ما هست- یعنی اینکه شخصی از شفیعی طلب شفاعت کند و طبعاً باید شفیع را بخواند و از او طلب شفاعت کند، فی حد ذاته چگونه است؟ آیا استشفاع در هر موردی اشکال دارد ولو انسان از پیغمبر بخواهد استشفاع کند؟ و یا اینکه نه، استشفاع تابع شفاعت است؟ از شفیعی که قرآن شفاعت او را تأیید کرده، شفاعت خواستن اشکالی ندارد و اما از شفیعی که خداوند شفاعت او را تأیید نکرده، شفاعت خواستن اشکال دارد.

آنچه که در عصر ما خیلی رایج شده است مسئله