آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٠ - حدیثی از امام صادق علیه السلام

حدیث عجیبی است! از امام سؤال کردند که یا بنَ رسولِ اللَّه! چطور شد که بتپرستی در دنیا پیدا شد؟ اولین بار بتپرستی به چه وسیله پیدا شد؟ حضرت فرمود که بتپرستی بعد از خداپرستی پیدا شد و آن این بود که قبل از یونس، در دوران قبل از تاریخ (به اصطلاح امروز) مرد حکیم و خداپرستی بود و شاید هم پیغمبر (حالا من یادم نیست) به نام «اسقلینوس» و او مردم را به توحید دعوت میکرد و مردم فوقالعاده به او ارادت میورزیدند، و او مُرد. بعد که مرد، مردم در فراق او بیتابی میکردند.

شیطان اینجا وسوسه کرد (حالا یا شیطان انس یا شیطان جن)، آمد به آنها گفت که شما خیلی بیتاب هستید، من برای اینکه تسکینی برای قلب شما باشد مجسمه او را برای شما میسازم که لااقل مجسمهاش را ببینید، یادگارش هست. مردم خیلی خوشحال شدند. مجسمه این مرد خداپرست را ساخت و مردم در ابتدا فقط به دیدن و زیارت آن مجسمه میرفتند که آن مطلب اشکالی نداشت، به عنوان یادگاری بود از خودش، مثل عکسهایی که ما از مردگان خودمان میبینیم. یکی دو نسل گذشت.

کم کم شیطان این وسوسه را برای مردم به وجود آورد که خود اسقلینوس اگر درآسمان است جسدش در اینجاست، هرچه از خودش میخواستید از مجسمهاش بخواهید. به تدریج مردم چسبیدند به این مجسمه به عنوان اینکه روح اسقلینوس در این مجسمه وجود دارد و از او مثلًا حاجت بخواهند، نزد او استغفار کنند. کمکم این فکر برایشان پیدا شد که«اینَ التُّرابُ وَ رَبُّ الْارْبابِ» ما کجا و خدای یگانه کجا؟! بیاییم عبادتها را هم برای همین مجسمه انجام بدهیم. دیگر خدا را به کلی فراموش کردند و همه عبادتها برای این [مجسمه شد.] کمکم این شد دوتا، دوتا شد پنجتا، پنجتا شد دهتا. به این ترتیب [بتها و بتپرستی] به وجود آمد.