آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨ - معاد جسمانی و روحانی

افرادی که تعقلشان قوی است و عقلشان قوی شده، لذتی که از فهمیدن میبرند خیلی بالاتر است از لذتی که دیگران از جسم میبرند. این قضیه درباره شیخ طوسی معروف است؛ میگویند گاهی تا صبح روی مسئلهای فکر میکرد و وقتی که موفق به حل آن مشکل میشد آنچنان بهجت و مسرتی به او دست میداد که فریاد میکرد: «أین الملوک و أبناء الملوک» پادشاهان و پادشاه زادگان که شبها را به عیش و عشرت به سر میبرند و لذت میبرند کجا هستند که بیایند این لذت ما را درک کنند؟! و بدون شک چنین چیزی هست. همین طور آن عارفی که از [حالات] عارفانه خودش لذت میبرد، که آن به درجاتی از این هم قویتر است، گواینکه آنهایی که وارد نیستند اینها را مسخره میکنند (درواقع خودشان را مسخره کردهاند). اینکه:

این خودش یک حقیقتی است؛ یعنی لذتی که او در این وقت میبرد، لذتی که از این حالتش میبرد هزارها برابر لذات جسمانی است؛ و چنین آدمی دوره جوانی را طی کرده و لذات جسمانی جوانی را برده ولی وقتی با آن لذت آشنا میشود ناراحتیاش این است که یک وقت در آن دنیا او را سرگرم لذات جسمانی نکنند و مبادا او را از این لذت محروم کنند.

در آن نامههایی که میان مرحوم آقا سید احمد کربلایی- که از مردان بزرگ قرن اخیر و تقریباً استاد استاد آقای طباطبائی و واحدالعین و یک چشمش کور بوده- و مرحوم آقا شیخ محمدحسین اصفهانی در بعضی از مسائل عرفانی رد و بدل شده [١]، گفتند [مرحوم کربلایی] نوشته دوست

[١]. [مجموع این مکاتبات را مرحوم آیةاللَّه سید محمد حسین حسینی طهرانی به ضمیمه تذییلات و محاکمات مرحوم علامه طباطبایی همراه با تذییلات خود در کتابی تحت عنوان توحید عملی و عینی گردآوردهاند.]