آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٥ - اثر تفکر مادی و تفکر الهی

الهی خیر طلب کنید. گفتهاند مقصود استفادههای [مختلف از دریاست.] یک استفاده از دریا همان است که به وسیله کشتی انجام میشود که انسان قارهها را طی میکند، و دیگر اینکه از خود دریا بهرهها ببرید، از حیوانات دریا، از گوهرهای دریایی که از دریا گرفته میشود؛ یعنی آن ماهیای که در دریا هست و هر حیوانی که در دریا هست و قابل استفاده است و آن گوهرهایی که در دریا هست، لؤلؤی اگر هست، مرجانی هست، هرچه هست، باز اینها هم یک کار حسابشده است و تصادفی نیست. آن هدف نهایی و اصلی، آن جنبه مدرسه بودن اینهاست.

تا اینجا همان بهرهگیری مادی است. ولی در عین حال چون انسان کودکی است که در این دنیا میآید و در این دنیاست که باید معرفت پیدا کند: «وَ لَعَلَّکمْ تَشْکرون» باشد که شما سپاسگزار خدای خود باشید، یعنی خدای خودتان را به این وسیله بشناسید و بعد از شناختن سپاسگزار او باشید؛ و همیشه گفتهایم که سپاسگزاری یعنی هرچه که او به شما داده است، در همان مسیری که باید، مورد استفاده قرار بدهید.

بعد میفرماید: «وَ سَخَّرَ لَکمْ ما فِی السَّمواتِ وَ ما فِی الْارْضِ جَمیعاً مِنْهُ». در هیچ کتابی «انسان» به اندازهای که در قرآن، بزرگ است بزرگ نیست. در عصر ما فلسفههای به اصطلاح اومانیستی زیاد پیدا شده، دم از «انسان» میزنند، ولی هیچ کسی به اندازه قرآن شأن انسان را بالا نبرده و درواقع انسان را آنچنان که هست معرفی نکرده است. اینجا فرمود که دریا را مسخر شما قرار داده، دریا را طوری خلق کرده که شما بتوانید از وجود آن استفاده کنید؛ یکدفعه یک کاسه میکند: هر چه در آسمانها و زمین هست مسخر شماست. شما را طوری خلق کرده و عالم را طوری خلق کرده که شما میتوانید تمام عالم را در تسخیر خودتان قرار بدهید نه فقط دریاها را. «مِنْه» در حالی که همه اینها از ناحیه اوست؛ یعنی او این جور قرار داده و این کیفیت را عنایت کرده است. «انَّ فی ذلِک