آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧١ - ای برای قدرت و حکمت پروردگار

الهی خود انسان است و لهذا در اینجا کلمه «ایقان» به کار رفته. آنجا [١] فرمود: «وَ فِی الْارْضِ ایاتٌ لِلْموقِنین. وَ فی انْفُسِکمْ»؛ در اینجا هم میفرماید: «وَ فی خَلْقِکمْ وَ ما یبُثُّ مِنْ دابَّةٍ ایاتٌ لِقَوْمٍ یوقِنونَ» برای مردمی که به یقین میرسند؛ یعنی این یک چیزی است که انسان را به مرحله یقین میرساند. مقصود از «مرحله یقین» چیست؟ ایمان مطلق مثل ایمان از پشت پردههاست؛ ایمان داریم که در پشت پردهها چیزی هست؛ ولی یقین آن مرحلهای است که یا شهود است یا مثل شهود، یعنی دیگر پردهها برداشته شده است (لَوْ کشِفَ الْغِطاءُ ما ازْدَدْتُ یقیناً) [٢]. انسان یک موجود ملکوتی است؛ اگر انسان خودش را آنچنان که هست بشناسد، به عالم ملکوت آشنا شده و عالم ملکوت را شناختهاست؛ و شناختن انسان خودش را مساوی است با پی بردن به عالم ملکوت، و اگر کسی پی نبرده است به دلیل این است که خودش را آنچنان که باید نشناخته است.

در داستان ابراهیم علیه السلام میخوانیم: «وَ کذلِک نُری ابْراهیمَ مَلَکوتَ السَّمواتِ وَ الْارْضِ وَ لِیکونَ مِنَ الْموقِنینَ» [٣]گردش منظم شب و روز، آیهای برای قدرت و حکمت پروردگار

[مطلب را با] یک موضوع دیگر تفصیل میدهد، که باز درجه پایینتر است: «وَ اخْتِلافِ اللَّیلِ وَ النَّهارِ وَ ما انْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ رِزْقٍ فَاحْیا بِهِ الْارْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَ تَصْریفِ الرِّیاحِ ایاتٌ لِقَوْمٍ یعْقِلونَ». سه مطلب به سه عبارت ذکر شد: یکی اینکه به طور کلی در آسمانها و زمین آیاتی است

[١]. ذاریات/ ٢٠ و ٢١.

[٢]. شرح نهجالبلاغه ابن ابی الحدید (چاپ مصر)، ج ١٠/ ص ١٤٢.

[٣]. انعام/ ٧٥.