آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٠ - اشراط الساعه
روایات- [فتنه] دجّال؛ یعنی روزی در همین دنیا، در همین زندگی، حادثهای پیش خواهد آمد که انسان وقتی به طرف آسمان نگاه میکند میبیند دود سراسر زندگی مردم را گرفته است، و مردم حالت کسانی را پیدا میکنند که در خانه دربستهای باشند و در آنجا چیزی را دود کنند و دود منفذی برای بیرون رفتن نداشته باشد. قدما چیزی نداشتهاند که بخواهند تفسیر کنند که چه چیزی خواهد بود ولی امروز برای ما خیلی به ذهن نزدیک میشود که با این اوضاع و صنعتها و بناها و زاغههای مصنوعی که بشر ساخته حتماً چنین روزی خواهد آمد که همین بشر- شاید به دست خودش- آنچنان این زمین را آتش بزند و یک حالتی رخ بدهد که تمام روی زمین را گاز و دود فرا بگیرد، آنچنان که همه بر روی زمین مثل آدمهایی بشوند که در اتاق دربستهای هستند که منفذی برای بیرون شدن نیست؛ چه میدانیم. ولی این مقدار را مفسرین گفتهاند که این از اشراط الساعه است، یعنی از حوادث فوقالعادهای است که در آینده رخ خواهد داد.
«اشراط الساعه» یعنی قبل از قیامت و قبل از اینکه اوضاع زمین بکلی در هم پیچیده شود حوادث کلی و مهمی مثل ظهور حضرت حجت بر روی زمین رخ میدهد که یکی از آنها مملو شدن فضای زمین از دود است.
«یغْشَی النّاسَ» این دود تمام مردم را میگیرد. این خودش دلیل بر این است که آنچه تفسیر میکردند به مجاعه اهل مکه، درست نیست. همه مردم را فرا میگیرد و همین خودش عذاب دردناکی است از ناحیه خداوند (هذا عَذابٌ الیمٌ).
«رَبَّنَا اکشِفْ عَنَّا الْعَذابَ انّا مُؤْمِنون». قرینه اینکه [آیه فَارْتَقِبْ یوْمَ تَأْتِی السَّماءُ بِدُخانٍ مُبینٍ] مربوط به مجاعه مکه نیست آیه «یغْشَی النّاسَ ...» است و قرینه اینکه مربوط به قیامت نیست این آیه است: «رَبَّنَا اکشِفْ عَنَّا