فهرست منتجب الدين - منتخب الدین رازی، علی بن عبدالله - الصفحة ٤٠١ - تعليقات
دلائل اتحاد صاحب عنوان اين دو عبارت چنان واضح است كه حاجت بهيچگونه شرح وبيان ندارد ، فقط چيزى كه ميتوان در منع از اين تطبيق اظهار داشت همانا اين است كه صاحب " لسان الميزان " اين شخص را تحت عنوان موسومين بمحمد ذكر كرده ونام أو را محمد دانسته است ، در صورتي كه منتجب الدين أو را محمود نوشته است ، ووجه آن واضح است ، وآن اينكه نسخه موجوده در نزد ابن حجر مشوش بوده ونتوانست است تمام عبارت را صحيحا استخراج كند ، بنابر ابن دچار اين اشتباه شده است ، در هر صورت بعد از دلالت همهوجوه عبارت بر اتحاد اختلاف عنوان محمد ، ومحمود ، نميتواند از آن منع كند ، مخصوصا با شباهت تامه اين دو كلمه بيكديگر چنانكه معلوم است .
حالا كه اين مطلب بثبوت رسيد ميگوئيم از اين كلام شريف فوائد بسيارى بدست مى آيد كه از آن جمله تصحيح كلمه حمصي است ، كه آيا آن بتخفيف ميم است يا بتشديد آن ، ومعنى كلمه منسوب إليه چيست كه يكى از مطالب مشكله علماى رجال واصحاب تراجم احوال است چنانكه از ملاحظة " روضات الجنات " ( باب الميم صفحه ٦٦٣ - ٦٦٥ چاپ اول ) وخاتمه " مستدرك الوسائل " ( ٣ / ٤٧٧ - ٤٧٨ ) برميآيد ، وما اين مطلب را در ترجمه سديد الدين محمود حمصي در تعليقات نقض ويادر مقدمه فهرست منتجب الدين كه انشاء الله عن قريب طبع خواهد شد مبسوطا نقل كرده ، وبه رد وقبول ونقد وتحقيق آنها بقدر وسعت وقت ومجال وطاقت وتوانائى خواهيم پرداخت ان شاء الله تعالى .
واما اينكه گفتيم كه اين استدلال در اين مورد بالخصوص كاملا درست وقابل انطباق با مدعاست ، براى اين است كه منتجب الدين طويل العمر بوده ودر سال ششصد هجري اجازه عامه براى روايت حديث داده است ، ودليل بر آن كلام زيرين است .
ابن الفوطى در " مجمع الاداب في تلخيص معجم الالقاب " در