فهرست منتجب الدين - منتخب الدین رازی، علی بن عبدالله - الصفحة ٣ - مقدمة محقق
بنى اسحاق وبنى اسرائيل عليهم السلام .
( تا آخر ) ونظيراين عبارات در كلمات آن حضرت وساير ائمه عليه وعليهم السلام بيشمار است .
ورام بن ابى فراس كه از اعيان علماى اسلام است در كتاب " تنبيه - الخواطر ونزهة النواظر " كه معروف بمجموعه ورام است گفته است [١] .
اعلم ان الوقوف على اخبار الناس وسيرهم وما خصوا وتحلوا به من المحاسن والقبائح يهذب اراء ذوى البصائر والقرائح وما زال متقدموا الامم والقبائل واهل المجد والفضائل يرغبون في سماع اخبار من قبلهم وينظرون في آثار من تقدمهم فما رأوا من حسن سيرةوجميل احدوثة تحلوا به فكان لهم مذكرا وما شاهدوه من تغير حال تجنبوه فكان لهم منبها منذرا .
محصل معنى آنكه : بدانكه اطلاع بر اخبار گذشتگان وآگاهى بر محاسن وقبايح وزشت وزيباى كردارهاى ايشان افكار اهل بصيرت بصيرت را روشن ميكند ، وانظار وقرايح ايشان را از كدورت شبهات وآلودگيهاى وساوس پاك ميگرداند ، وپيوسته سيره امم پيشين و قبايل گذشته وديرين آنانكه اهل بزرگوارى وفضيلت ودور از افعال بهيمى ورذيلت بوده اند بر اين جارى بوده كه اخبار گذشتگان را بشنوند وبذوق وشوق وميل ورغبت بدنبال اين امر ميرفتند ، ودر آثار پيشينيان مى نگريستند ، ومحاسن ومساوئ ايشان را بترازوى عقل وبينش ميسنجيدند ، وهر عمل نيك وروش پسنديده را كه از ايشان سراغ ميگرفتند چون تاج زر براى خود وسيله آرايش قرار داده وبآن كار مى بستند ، وآنرا پندى براى خود ميدانستند ، وهر كار بد را كه از ايشان مطلع ميشدند از آن دورى ميگزيدند ووسيله تنبه و هشيارى براى خود قرار ميدادند ، ومايه انذار وتهديد الهى در پيش خود فرض ميكردند .
[١] ص ٦٠٧ چاپ تهران اصل اين عبارات ماخوذ از مقدمه تكمله تاريخ طبري تأليف محمد بن عبد الملك همداني متوفى بسال ٥٢١ ماخوذ است ص ١ چاپ بيروت .