تاريخ تحليلي اسلام - نصیری رضی، محمد - الصفحة ٨٨ -           تاكتيكهاى مسالمت آميز

قبيله‌اى و خانواده; [١] درخواست‌هاى نا به‌جا و ناممكن; [٢] اطاعت كوركورانه از نياكان [٣] و دل دادگى به دنيا. [٤]

اقدامات مشركان

پديد آمدن صف فشرده‌اى از مسلمانان در برابر صفوف كفر و بت‌پرستى، زنگ خطرى بود كه در محافل شرك و كفر مكّه به صدا در مى‌آمد. سران قريش كه منافع مادى و حيات خود را در پرتو شعاع روبه‌گسترش موج درياى اسلام درمعرض نابودى مى‌ديدند بى‌درنگ وارد صحنه مبارزه شدند. اقدامات آنان در برابر نهضت الهى پيامبر (صلى الله عليه وآله) در ابعادى چند قابل بررسى است. [٥]

تاكتيك‌هاى مسالمت آميز

سران گروه‌هايى كه راه انديشه صحيح را بر خود بسته بودند، در مذاكرات به اين نتيجه رسيدند كه از رئيس قبيله بنى‌هاشم حضرت ابوطالب بخواهند يكى از دو راه را برگزيند: يا محمد (صلى الله عليه وآله) را از ادامه كار باز دارد و يا او را به آنان واگذارد. گفتوگو با ابوطالب و تدبير عاقلانه و سخنان نرم وى، آنان را از اجراى برنامه‌هاى بعدى‌شان منصرف ساخت. [٦]

‌ جذبه معنوى آيين محمد (صلى الله عليه وآله) ، سخنان جذاب او و يارانش و فصيح و بليغ بودن قرآن، نفوذ و انتشار اسلام را در هر كوى و برزن، بهويژه در قلب‌هاى پاك جوانان و محرومان، نويد مى‌داد. شوراى مشورتى قريش براى بار دوم نزد ابوطالب شتافت. عتبة‌بن‌ربيعه سخن‌گوى قريشيان گفت: تو در ميان ما و قبيله قريش مقام و منزلتى بس بزرگ دارى و همه ما به شرافت و مقام بلند تو احترام مى‌گذاريم. پيش از اين، از تو خواستيم كردار برادرزاده‌ات را زيرنظر بگيرى و تو به درخواست‌هاى ما توجه نكردى. اكنون اعلام مى‌كنيم كه ما نمى‌توانيم پست شمردن افكار خويش و خرده‌گيرى بر خدايانمان را تحمل كنيم; بايد محمد را از اين كار باز