تاريخ تحليلي اسلام - نصیری رضی، محمد - الصفحة ١٨٧ -           مقدّمه

مقدّمه

حفظ شجره طيبه دين، تفسير و تبيين گوهر زندگى‌بخش و فروزنده آن، نشاندن انسان در سايه‌سار اين نعمت، بازنمايى شخصيت انسان تا رسيدن به مقام قرب و خليفة‌اللهى، به فعليت رساندن استعدادهاى وى، تدبير نظم و سازمان جامعه در ابعاد فرهنگى، سياسى و اجتماعى، وجه مشخصه امامان و جانشينان صاحب شريعت است. بازتاب‌هاى نيرومند و پيوسته دين در زندگى فرد و حيات جامعه بشرى گواه راستين اين مدعاست.

‌ حركت و فعاليت مستمر امامان (عليهم السلام) ، از سال يازدهم هجرت آغاز شد و تا ٢٥٠ سال ادامه يافت. در اين زمان دراز، اُسوه‌هايى با يك هدف و يك جهت در تاريخ آشكار شدند. اگر زندگى، تاريخ و سيره به ظاهر متخالف فرد فرد آنان را مورد بررسى و تحليل قرار دهيم، به‌خوبى مى‌توان انسانى را فرض كرد كه ٢٥٠ سال زندگى كرده و در موقعيت‌هاى آسان و دشوار در مسير حراست از ارزش‌هاى الهى و تبيين دين و زندگى شرافت‌مندانه گام برداشته است.

به‌طور طبيعى هر انسانى، كه از عقل و حكمت برخوردار باشد ولو نه از عظمت در يك حركت بلندمدّت تاكتيك‌ها و اختيارهاى موضعى خواهد داشت. گاه ممكن است لازم باشد تند حركت كند و گاه كند; گاهى حتى ممكن است به عقب‌نشينى حكيمانه دست بزند; امّا همان عقب‌نشينى هم، از نظر كسانى كه علم و حكمت او را و هدف‌دارى او را مى‌دانند،

يك حركت به‌جلو محسوب مى‌شود و با اين ديد است كه زندگى يازده امام(عليه السلام)يك

حركت مستمر، به هم پيوسته و معنادار، در راستاى اهداف انبيا در طول تاريخ شناخته مى‌شود. [١]

‌ در بررسى برخى از حوادث و پديده‌هاى مهم زندگى پيشوايان اسلام نتيجه مى‌گيريم