تاريخ تحليلي اسلام - نصیری رضی، محمد - الصفحة ٨٧ -           علل مخالفت با اسلام

‌ نسيم فزاينده آيات الهى و منطق نيرومند پيامبر (صلى الله عليه وآله) سازمان فكرى، اخلاقى، اجتماعى و سنن حاكم بر زندگى مردم را در هم ريخت. زشت شمردن آداب جاهلى، شرك و بت‌پرستى، نويد دادگرى، فرهنگ و اخلاق متعالى توجه صاحبان انديشه را جلب كرد. گروهى اسلام مى‌آوردند و دسته‌اى به تفكر فرو مى‌رفتند. اين موقعيت، براى افراد و گروه‌هاى زير قابل تحمل نبود.

‌ ١. اطاعت كنندگان كوركورانه از نياكان; [١]

‌ ٢. آنان‌كه دل به دنيا و خوشى‌هاى آن سپرده تنها به منافع خويش فكر مى‌كردند; [٢]

‌ ٣. افرادى كه خود را برتر دانسته، طبقات پايين اجتماع را باور نمى‌كردند; [٣]

‌ ٤. آنان‌كه اعتقاد به جبر را دستمايه كار خود قرار داده بودند; [٤]

‌ ٥‌. كسانى كه بر اثر رذايل اخلاقى نمى‌توانستند موقعيت ارزشى پيامبر (صلى الله عليه وآله) و خاندان بنى‌هاشم را بپذيرند;

‌ ٦‌. آنان‌كه لجاجت و تعصب بى‌جا شخصيت انسانى‌شان را مسخ كرده، نه تنها خود نمى‌انديشيدند; بلكه بيدارى ساير انسان‌ها را نيز نمى‌خواستند.

علل مخالفت با اسلام

پيش از پرداختن به بررسى اقدام‌هاى دشمنان، بهويژه مشركان، شمارش برخى از مهم‌ترين علت‌هاى عدم پذيرش اسلام و مخالفت با پيامبر (صلى الله عليه وآله) ضرورى مى‌نمايد.

‌ قرآن كريم عوامل زير را سبب مخالفت با رسول‌خدا (صلى الله عليه وآله) و عدم پذيرش وحى الهى مى‌داند:

‌ نامأنوس بودن توحيد; [٥] بشر بودن پيامبر (صلى الله عليه وآله) ; [٦] حسد ورزيدن به موقعيت ارزشى اسلام; [٧] روى آوردن مستضفعان به پيامبر (صلى الله عليه وآله) ; [٨] اعتقاد به جبر; [٩] هراس از فروپاشى نظام