‌ متوكل، امام هادى (عليه السلام) را از مدينه به سامرا تبعيد كرد. آن حضرت (عليه السلام) تا پايان حكومت متوكل در اردوگاه نظامى تحت نظارت شديد بود. خلفاى بعدى نيز يكى پس از ديگرى آن بزرگوار را زيرنظر قرار دادند تا به شهادت رسيد.

‌ هرچند در دوران شش‌ماهه حكومت منتصر كه خود در قتل پدرش شركت داشت، آزادى‌هايى به علويان داده شد; ولى پس از او مستعين، فرزند معتصم، به خلافت رسيد و در حكومت چهار ساله‌اش به ستمگرى، ميگسارى و اسراف بيت‌المال پرداخت، مستعين كه فاقد كفايت سياسى بود، در نبرد با روميان شكست خورد و دو تن از فرماندهان برجسته همراه با بسيارى از مسلمانان كشته شدند. [١]

‌ مستعين كه به سبب اين شكست ذلت‌بار از شورش مردم در امان نبود، به بغداد گريخت. در اين موقعيت، گروهى از شورشيان معتز را از زندان آزاد و با او بيعت كردند. رفتار معتز با علويان بسيار بد بود و امام هادى (عليه السلام) نيز در حكومت او به شهادت رسيد. [٢]

شرايط سياسى و اجتماعى زمان امام هادى(عليه السلام)

مهم‌ترين ويژگى‌هاى عصر امام هادى (عليه السلام) را مى‌توان چنين برشمرد:

‌ ١. رو به ضعف نهادن دستگاه خلافت;

‌ ٢. گسترش فساد و خوشگذرانى در دستگاه خلافت;

‌ ٣. بروز حوادث غيرمنتظره‌اى مانند فرودآمدن شهاب‌هاى بسيار در يك شب، زمين‌لرزه‌هاى پى‌درپى، سيل‌هاى فراوان و خشك سالى و كم آبى.

‌ ٤. بروز آشوب‌ها و فتنه‌هايى از سوى غيرعلويان، مانند تهاجم ناراضيان در بغداد، كشمكش‌هاى فارس، طبرستان و شهرهاى ماوراءالنهر;

‌ ٥‌. گسترش نهضت علويان، چون نهضت محمدبن‌قاسم ـ نواده امام سجاد (عليه السلام) ـ از طالقان، نهضت يحيى‌بن‌عمربن‌حسين از كربلا و نهضت حسن‌بن‌زيدبن‌محمد از طبرستان شروع شد و مردم ديلم، كُلار، چالوس و... به او پيوستند. هم‌چنين قيام حسين‌بن‌محمدبن‌حمزه كه در كوفه تحقق يافت و مأموران خليفه براى شكست‌دادن پيروانش ١٠٠٠ خانه را به آتش

[١] الكامل فى التاريخ ، ج ٧، ص ١٢١.

[٢] ر.ك: همان ، صص ١١٨ ـ ٩٨; مقاتل الطالبيين ، ص ٣٩٦ و تاريخ الخلفا ، ص ٣٥٣.