تاريخ تحليلي اسلام

پيشگفتار

مقدّمه

فصل اوّل مباحث مقدماتى تاريخ

اهداف كلى

اهداف رفتارى

اهداف كلى

اهداف رفتارى

اهداف رفتارى

واژه تاريخ و تعريف آن

واژه تاريخ و تعريف آن

تاريخ نقلى

تاريخ علمى

فايده تاريخ

تاريخ علمى

فايده تاريخ

فايده تاريخ

اعتبار و ارزش دادههاى تاريخ

فلسفه تاريخ

اصول و سنن حاكم بر تاريخ

عوامل محرك تاريخ

1 تاريخ بر پايه نژاد

2 تاريخ بر پايه جغرافيا

3 تاريخ بر پايه قهرمانان

2 تاريخ بر پايه جغرافيا

3 تاريخ بر پايه قهرمانان

4 نظريه اقتصادى تاريخ

3 تاريخ بر پايه قهرمانان

4 نظريه اقتصادى تاريخ

4 نظريه اقتصادى تاريخ

5 گردش چرخهاى تاريخ بر پايه مشيت الهى

5 گردش چرخهاى تاريخ بر پايه مشيت الهى

اهميّت و ارزش تاريخ اسلام

تاريخنگارى در اسلام

شعبههاى تاريخنگارى اسلامى

انگيزههاى گرايش و اهتمام مسلمانان به تاريخ نگارى

اصول و قواعد عام تاريخ نگارى با تكيه بر ارزشهاى اسلامى

برخى از مشهورترين مورخان مسلمان

1 محمد بن اسحاق

1 محمد بن اسحاق

2 ابومخنف

3 بلاذرى

4 يعقوبى

3 بلاذرى

4 يعقوبى

4 يعقوبى

6 مسعودى

6 مسعودى

7 ابنخلدون

7 ابنخلدون

8 سخاوى

مورخان معاصر

1 استاد شهيد مرتضى مطهرى(ره)

مورخان معاصر

1 استاد شهيد مرتضى مطهرى(ره)

1 استاد شهيد مرتضى مطهرى(ره)

2 استاد مصباح يزدى

2 استاد مصباح يزدى

3 دكتر سيد جعفر شهيدى

4 علامه سيد مرتضى عسگرى

3 دكتر سيد جعفر شهيدى

4 علامه سيد مرتضى عسگرى

5 علامه سيد جعفر مرتضى عاملى

4 علامه سيد مرتضى عسگرى

5 علامه سيد جعفر مرتضى عاملى

6 دكتر محمد ابراهيم آيتى

5 علامه سيد جعفر مرتضى عاملى

6 دكتر محمد ابراهيم آيتى

6 دكتر محمد ابراهيم آيتى

معنا و پيشينه شرقشناسى

خاستگاه خاورشناسى

خلاصه مطالب

پرسشها

فعاليتهاى علمى

فعاليتهاى علمى

منابع براى مطالعه بيشتر

منابع براى مطالعه بيشتر

فصل دوم محيط پيدايش اسلام

اهداف كلى

اهداف رفتارى

اهداف كلى

اهداف رفتارى

اهداف رفتارى

ضرورت بحث

ايران در عصر ساسانيان

ايران در عصر ساسانيان

الف حكومت و سازمان جامعه

الف حكومت و سازمان جامعه

ب نظام خانوادگى و حقوق زن

ج وضعيت مذهب

امپراطورى روم شرقى

الف وضعيت دينى

ب نظام طبقاتى

جزيرةالعرب

الف موقعيت جغرافيايى

جزيرةالعرب

الف موقعيت جغرافيايى

الف موقعيت جغرافيايى

ب وضعيت سياسى

ج فرهنگ و آداب و رسوم

د زنان و نظام خانواده

هـ وضعيت اقتصادى

و اوضاع دينى

تاريخ و مفهوم جاهليت

ارزيابى امام على(عليه السلام) از عصر جاهليت

خلاصه مطالب

پرسشها

فعاليتهاى علمى

فعاليتهاى علمى

منابع براى مطالعه بيشتر

منابع براى مطالعه بيشتر

فصل سوم تاريخ پيامبر اسلام (صلى الله عليه وآله)

اهداف كلى

فصل سوم تاريخ پيامبر اسلام (صلى الله عليه وآله)

اهداف كلى

اهداف رفتارى

اهداف كلى

اهداف رفتارى

اهداف رفتارى

كودكى و نوجوانى

ازدواج

ازدواج

آغاز رسالت

دعوت پنهانى و تبليغ عملى

دعوت آشكار

دعوت عمومى و آغاز توطئهها

علل مخالفت با اسلام

اقدامات مشركان

تاكتيكهاى مسالمت آميز

تاكتيكهاى مسالمت آميز

حيلههاى عوامفريبانه و تهمتهاى ناجوانمردانه

اقدامات عليه بنيان فكرى نهضت

البته اين قانون آنقدر احمقانه بود كه حتى تصويبكنندگانش نيز

يكى از راههاى قابل پيشبينى براى جلوگيرى از گسترش نهضت نوين اسلام

مبارزه منفى راهى آسان براى كوبيدن و به زانو درآوردن اقليتها در هر

هرچند با رحلت ابوطالب آزار دشمنان فزونى گرفت (3) اما هرگز در حركت

هنوز سپيده دم قلب سياه شب را نشكافته بود كه خبر بيعت يثربيان و

رسولخدا (صلى الله عليه وآله) روز دوشنبه در دهكده قبا، كه در دو

وقتى قرارگاه نظام مسلمانان و پايگاه وحدت اسلامى ساخته شد، ابتكارى

دو قبيله اوس و خزرج و مهاجران مكه زيربناى اين پديده بزرگ اجتماعى و

دو قبيله اوس و خزرج و مهاجران مكه زيربناى اين پديده بزرگ اجتماعى و

چنانكه در بحث اديان و مذاهب جزيرة العرب اشاره شد، در سرزمين حجاز

در آغاز بزرگترين سوره قرآن، براى معرفى مؤمنان و خصوصيات و نشانهاى

پيامبر اسلام، برخلاف زمامداران خود سر، هرگز براى كشورگشايى و

پيامبراسلام و يارانش 13 سال در مكه مورد آزار و شكنجه قريش قرار

قريش، براى جبران شكست بدر، در سال سوم هجرت رهسپار مدينه شد و در

قريش، براى جبران شكست بدر، در سال سوم هجرت رهسپار مدينه شد و در

به تحريك گروهى از يهوديان بنىنضير، مشركان مكه به يارى گروههاى

اين قبيله با ناديده گرفتن پيمان صلح در جنگ خندق به يارى قريش شتافت،

به تحريك گروهى از يهوديان بنىنضير، مشركان مكه به يارى گروههاى

اين قبيله با ناديده گرفتن پيمان صلح در جنگ خندق به يارى قريش شتافت،

بنىالمصطلق گروهى از قبيله خزاعه بودند كه عليه مسلمانان توطئه

يهوديان ساكن قلعه خيبر روابط نظامى و اقتصادى با مشركان داشتند و

اين قبيله با ناديده گرفتن پيمان صلح در جنگ خندق به يارى قريش شتافت،

بنىالمصطلق گروهى از قبيله خزاعه بودند كه عليه مسلمانان توطئه

يهوديان ساكن قلعه خيبر روابط نظامى و اقتصادى با مشركان داشتند و

بنىالمصطلق گروهى از قبيله خزاعه بودند كه عليه مسلمانان توطئه

يهوديان ساكن قلعه خيبر روابط نظامى و اقتصادى با مشركان داشتند و

با كشتهشدن حارثبنعمير، نامهرسان پيامبر (صلى الله عليه وآله)

يهوديان ساكن قلعه خيبر روابط نظامى و اقتصادى با مشركان داشتند و

با كشتهشدن حارثبنعمير، نامهرسان پيامبر (صلى الله عليه وآله)

با كشتهشدن حارثبنعمير، نامهرسان پيامبر (صلى الله عليه وآله)

مكيان در جريان صلح حديبيه با پيامبر (صلى الله عليه وآله) پيمان بسته

قبيله هوازن سپاهى ضد اسلام فراهم آورد وقتى پيامبر (صلى الله عليه

مكيان در جريان صلح حديبيه با پيامبر (صلى الله عليه وآله) پيمان بسته

قبيله هوازن سپاهى ضد اسلام فراهم آورد وقتى پيامبر (صلى الله عليه

قبيله هوازن سپاهى ضد اسلام فراهم آورد وقتى پيامبر (صلى الله عليه

در سال ششم هجرت، اسلام بيشتر بخش جزيرة العرب را زير لواى توحيد و

بسم الله الرحمن الرحيم از محمد فرستاده خدا به كسراى بزرگ

بسم الله الرحمن الرحيم از محمد فرستاده خدا به كسراى بزرگ

بسم الله الرحمن الرحيم از محمد فرزند عبدالله به هرقل بزرگ

بسم الله الرحمن الرحيم از محمد فرزند عبدالله به هرقل بزرگ

نجران تنها منطقه حجاز بود كه مردم آن به عللى از بتپرستى دست

پس از آنكه نمايندگان پيامبر (صلى الله عليه وآله) خبر ظهور اسلام را

در موسم حج سال دهم هجرت، بيابان حجاز شاهد حدود 90 يا 120 هزار

ولادت پيشواى بزرگ انسانها حضرت محمد (صلى الله عليه وآله) در هفدهم

1 علل و انگيزه پيمان حلفالفضول را بنويسيد 2 كارنامه اسلام

در موضوعات زير، با رعايت معيارهاى تحقيق، مقالهاى ارائه دهيد

در موضوعات زير، با رعايت معيارهاى تحقيق، مقالهاى ارائه دهيد

1 پژوهشى در تاريخ پيامبر اسلام ، سيد ابوالحسن حسينى اديانى

1 پژوهشى در تاريخ پيامبر اسلام ، سيد ابوالحسن حسينى اديانى

فصل چهارم از سقيفه تا قتل عثمان

هدف از ارائه اين فصل، آن است كه دانشجو 1 دلايل و چگونگى

فصل چهارم از سقيفه تا قتل عثمان

از دانشجو انتظار مىرود پس از مطالعه و يادگيرى مطالب اين فصل

هدف از ارائه اين فصل، آن است كه دانشجو 1 دلايل و چگونگى

از دانشجو انتظار مىرود پس از مطالعه و يادگيرى مطالب اين فصل

از دانشجو انتظار مىرود پس از مطالعه و يادگيرى مطالب اين فصل

حس حقخواهى انسان، مهمترين تضمين كننده بقاى انسانيت است پافشارى

در بررسى حوادث و پيامدهاى فرهنگى، سياسى و اجتماعىخاص رحلت

با آنكه مسائلى چون ظهور مدعيان دروغين پيامبرى براى اتحاد دينى

خانه پيامبراكرم (صلى الله عليه وآله) از بزرگان صحابه و مؤمنانى كه

خبر رحلت پيامبراكرم (صلى الله عليه وآله) به سرعت منتشر شد و مردم

خبر رحلت پيامبراكرم (صلى الله عليه وآله) به سرعت منتشر شد و مردم

با توجه به زمينههايى كه از زمان حيات پيامبر (صلى الله عليه وآله)

گرچه بسيارى امور طبق برنامه پيش مىرفت ولى كار مستحكم ساختن

يكى از اقدامهاى ابوبكر، در راستاى گردآورى زكات و سامان بخشيدن

عمربن خطاب در سال سيزدهم هـ ق با وصيت ابوبكر زمامدار مسلمانان شد

بهطور كلى، عملكرد خلفا در راه اندازى جنگهاى داخلى و خارجى از دو

تاكنون براى انزواى قرآن و عترت پيامبر (صلى الله عليه وآله) از

با شورايى كه خليفه دوم پيشبينى كرده بود اشراف قريش فرصت يافتند پس

با شورايى كه خليفه دوم پيشبينى كرده بود اشراف قريش فرصت يافتند پس

از مجموع گفتوگوها و حوادث روزهاى پس از رحلت رسولخدا (صلى الله عليه

بقاى انسانيت مبتنى بر سرشت حقطلبى است بررسى واقعبينانه رخدادهاى

1 آيا طرح صحيح و دور از تعصب، حقيقت مسأله جانشينى پيامبر (صلى الله

1 ضمن مقالهاى، مبرمترين نياز جهان اسلام در عصر حاضر را تحقيق

1 ضمن مقالهاى، مبرمترين نياز جهان اسلام در عصر حاضر را تحقيق

1 امامت و رهبرى ، مرتضى مطهرى 2 اهل سنت واقعى ، محمد

1 امامت و رهبرى ، مرتضى مطهرى 2 اهل سنت واقعى ، محمد

فصل پنجم نگاهى به حكومت امام علىبنابىطالب (عليه السلام)

هدف از ارائه اين فصل، آن است كه دانشجو 1 عملكرد حضرت على

از دانشجو انتظار مىرود پس از مطالعه و يادگيرى مطالب اين فصل

هدف از ارائه اين فصل، آن است كه دانشجو 1 عملكرد حضرت على

از دانشجو انتظار مىرود پس از مطالعه و يادگيرى مطالب اين فصل

از دانشجو انتظار مىرود پس از مطالعه و يادگيرى مطالب اين فصل

اميرمؤمنان على (عليه السلام) در سيزدهم رجب سال سى ـ عام الفيل ـ در

امام على(عليه السلام) و خلفاى سه گانه

مهمترين فعاليتهاى امام (عليه السلام) در دوران خلفا

گفتمان سقيفه

عهدنامه جانشينى

شوراى شش نفره تعيين خليفه

به حكومت رسيدن على(عليه السلام)

موانع و مشكلات حكومت على(عليه السلام)

1 عدالت اقتصادى

1 عدالت اقتصادى

2 عدالت اجتماعى

3 انحرافها و بدعتها

3 انحرافها و بدعتها

4 فساد اجتماعى، رفاهگرايى و تضعيف ارزشهاى دينى

علل ناخشنودى از حكومت على(عليه السلام)

علل ناخشنودى از حكومت على(عليه السلام)

اصول، ارزشها و پيامدهاى حكومت على(عليه السلام)

خلاصه مطالب

پرسشها

فعاليتهاى علمى

فعاليتهاى علمى

منابع براى مطالعه بيشتر

منابع براى مطالعه بيشتر

فصل ششم ائمه (عليهم السلام) و مقتضيات زمان در دوران امويان

اهداف كلى

اهداف رفتارى

اهداف كلى

اهداف رفتارى

اهداف رفتارى

مقدّمه

نرمش قهرمانانه امام حسن(عليه السلام)

صلح در اسلام

زمينههاى آتشبس

زمينههاى آتشبس

صلح يا تغيير سنگر مبارزه

مقايسه دورويه يك رسالت

مقايسه دوستان و ياران دو امام

مقايسه دوستان و ياران دو امام

وضع دشمنان دو امام(عليهما السلام)

وضع دشمنان دو امام(عليهما السلام)

امام حسين(عليه السلام)و هدف بازگشت حكومت به صالحان

امام حسين(عليه السلام) پيش از نهضت

موانع قيام در دوران معاويه

وضعيت سياسى ـ اجتماعى عصر يزيد

ماهيت، انگيزه و علل قيام امام حسين (عليه السلام)

پيام دعوت انجمنهاى سياسى و مذهبى كوفه

ارزيابى سفر به عراق، در گردونه فعاليتهاى سياسى

مسأله آگاهى پيشين امام(عليه السلام)

زندگى امام سجاد (عليه السلام) فرازمندترين قلههاى تربيت

حكومت عبدالملك

ابعاد فعاليت و مبارزات امام (عليه السلام)

امام باقر (عليه السلام) پايهگذار نهضت علمى

شعاع تأثير آموزگار و اصلاحات عمربنعبدالعزيز

وضعيت فكرى و فرهنگى اين دوران

منطق مسلح و نهضت فكرى پيروز

منطق مسلح و نهضت فكرى پيروز

خلاصه مطالب

پرسشها

فعاليتهاى علمى

فعاليتهاى علمى

منابع براى مطالعه بيشتر

منابع براى مطالعه بيشتر

فصل هفتم ائمه (عليهم السلام) در دوره عباسيان

اهداف كلى

فصل هفتم ائمه (عليهم السلام) در دوره عباسيان

اهداف كلى

اهداف رفتارى

اهداف كلى

اهداف رفتارى

اهداف رفتارى

مقدّمه

امام صادق (عليه السلام) در دو ديدگاه

اوضاع سياسى و فرهنگى دوره امامصادق (عليه السلام)

راز تحريفها و ابهامها

مبارزه پايدار در قالب تبيين مسأله امامت

بهرهگيرى از ادبيات و زبان شعر

مبارزه در قالب بيان احكام و تفسير قرآن

مبارزه در قالب بيان احكام و تفسير قرآن

ساير فعاليتهاى سياسى و تشكيلاتى

امام (عليه السلام) و رخدادهاى مهم سياسى

اوضاع سياسى و اجتماعى دوران امام كاظم (عليه السلام)

ساير فعاليتهاى سياسى و اجتماعى امامكاظم(عليه السلام)

زندگى علىبنموسىالرضا(عليه السلام)

ولايتعهدى امام رضا (عليه السلام)

راز انتخاب خراسان

راز انتخاب خراسان

سياست چندجانبه حل مشكلات

درايت و سياست علوى

در تهاجم امواج فكرى

امامجواد (عليه السلام) پيشواى خردسال

شبكه ارتباطى وكالت

مكتب علمى و فرهنگى امامجواد (عليه السلام)

تاريخ و زندگى امامعلىالنقى (عليه السلام)

تاريخ و زندگى امامعلىالنقى (عليه السلام)

شرايط سياسى و اجتماعى زمان امام هادى(عليه السلام)

فعاليتهاى امام هادى(عليه السلام)

زندگى امام حسن عسگرى (عليه السلام)

اوضاع سياسى ـ اجتماعى عصر امام عسگرى (عليه السلام)

اوضاع سياسى ـ اجتماعى عصر امام عسگرى (عليه السلام)

عدالتگستر جهان

نواب خاص امام مهدى (عج)

1 عثمان بن سعيد عَمْرى سمّان

2 محمد بن عثمان بن سعيد عمرى

3 حسين بن روح نوبختى

2 محمد بن عثمان بن سعيد عمرى

3 حسين بن روح نوبختى

4 على بن محمد سَمَرى

3 حسين بن روح نوبختى

4 على بن محمد سَمَرى

4 على بن محمد سَمَرى

وظايف و اقدامات نواب چهارگانه

خلاصه مطالب

پرسشها

فعاليتهاى علمى

فعاليتهاى علمى

منابع براى مطالعه بيشتر

منابع براى مطالعه بيشتر

فهرست منابع

فهرست منابع

تاريخ تحليلي اسلام - نصیری رضی، محمد - الصفحة ٢٢٠ - منطق مسلح و نهضت فكرى پيروز

محمدباقر به‌اندازه‌اى گنج‌هاى پنهان معارف و دانش‌ها را آشكار ساخته، حقايق احكام و حكمت‌ها و لطايف دانش‌ها را بيان كرده كه جز بر عناصر بى‌بصيرت يا بدسيرت پوشيده نيست و از همين جاست كه وى را شكافنده و جامع علوم و برافرازنده پرچم دانش خوانده‌اند. [١]

‌ تربيت وزنه‌هاى علمى بزرگى چون محمدبن‌مسلم، زرارة‌بن‌اعين، ابوبصير، بريدبن‌معاويه‌عجلى، جابربن‌يزيد، حمران‌بن‌اعين، هشام‌بن‌سالم و... شيعه را در ميدان رقابت علمى، فقهى، تفسيرى و كلامى مذاهب مختلف پيروز و سربلند ساخت.

‌ مناظرات آن حضرت (عليه السلام) با دانشمندان نامور مكاتب و اديان مختلف و درخشش پيوسته نور دانش آن فرزانه در مناظره‌ها سبب بيمناكى همواره خلفاى بنى‌اميه شد و مقدمات رنج، تبعيد و شهادت آن حضرت را فراهم آورد.

[١] سيره پيشوايان ، ص ٣٠٨. (به نقل از صواعق المحرقه ، ص ٢٠١)