تاريخ تحليلي اسلام - نصیری رضی، محمد - الصفحة ١٣٧ -           ١ آيا طرح صحيح و دور از تعصب، حقيقت مسأله جانشينى پيامبر (صلى الله

پيروزى سقيفه‌سازان را قطعى ساخت.

‌ در همان مجلس، گردانندگان صحنه رقابت، قتل سعدبن‌عباده انصارى را كه نامزد جانشينى بود، پيشنهاد دادند; ولى با دخالت هوادارانش عملى نشد. [١]

‌ بدين ترتيب، ابوبكربن‌ابوقحافه در سن ٦٠ سالگى به خلافت رسيد. او بشارت ظهور پيامبرى با آيين جهانگير را شنيده بود. در جريان هجرت رسول‌خدا به مدينه به آن حضرت (صلى الله عليه وآله) پيوست و به پير نسب‌دان قريش شهرت داشت و كسانى چون عثمان، طلحه، زبير، سعدبن‌ابىوقاص و عبدالرحمن‌بن‌عوف به راهنمايى او مسلمان شده بودند.

جنگ‌هاى ردّه و واقعيت از دين برگشتگان

با توجه به زمينه‌هايى كه از زمان حيات پيامبر (صلى الله عليه وآله) بروز كرده بود و افرادى، به دلايل مختلف، ادعاى نبوت كرده، در مسير فريفتن برخى از قبايل موفقيت‌هايى نيز به‌دست آورده بودند، بحران شكننده بعد از رحلت رسول اكرم (صلى الله عليه وآله) ، مجال تازه‌اى را در دو جهت فراهم آورد.

‌ نخست آن كه هركدام از اين افراد زمان را مناسب يافتند و با ادعاى نبوت طبل مخالفت و بى‌دينى كوفتند. و ازسوى ديگر اين امر سبب شد عده‌اى از مسلمانان سست ايمان نسبت به اصل دين دچار ترديد شوند. ضميمه شدن مسأله پرداخت زكات كه در موقعيت جديد معناى ديگرى پيدا مى‌كرد، آهنگ نارضايتى و نافرمانى را تشديد كرد.

‌ بدين‌ترتيب، همزمان، دو پديده شكل گرفت يكى نپرداختن زكات به‌دليل مشروع ندانستن دستگاه خلافت و ديگرى بازگشت از دين و ارتداد; حكومت در رويارويى با اين‌دو پديده با قدرت عمل كرد. خشونت عوامل خلافت در اين امر چنان بود كه حتى عمربن‌خطاب لب به اعتراض گشود. [٢]

‌ بر اساس اسناد و منابع معتبر، برخى از آنان كه مهر ارتداد و بازگشت از دين بر پيشانى‌شان خورد، افرادى بودند كه سازمان سياسى و حكومتى جديد را قبول نداشتند و پرداخت زكات