٦- بر كسى كه مريض است و حدّ جلدى اگر بر او جارى شود خوف آن مى‌رود كه فوت كند، لذا اجراى حد تا حصول بهبودى به تأخير مى‌افتد. و در صورت يأس از بهبودى و سلامت مانند سرطانيها. شاخه‌هايى يا شلاقهايى به مقدار عدد شلاقهايى كه بايد به او بزنند، كنار هم مى‌گذارند و يك مرتبه به او مى‌زنند. ٧- اگر شخص مجنون يا مغمى عليه در حال جنون يا اغما مرتكب عملى شود كه با قطع نظر از جنون، حدّ لازم مى‌شد. حدّ بر او جارى نمى‌شود. ٨- در گرماى شديد يا سرماى سخت، چنانچه خوف فوت باشد يا خوف ضرر زايد بر ضررى كه لازمه حدّ است باشد. تا رفع خوف اجراى حدّ به تأخير مى‌افتد. ٩- در سرزمين كفر حد جارى نمى‌شود. ١٠- اگر مسلمانى خارج از حرم مرتكب عملى شد كه موجب حدّ است و وارد حرم مكه معظمه شد حدّ اجرا نمى‌شود تا از حرم خارج شود. در غير اين موارد تأخير اجراى حدّ جايز نيست مگر اينكه حاكم شرع مصلحت بداند. ضمناً ورود كفار (اعم از كتابى و غيره) به حرم مكه جايز نيست. و بنابر مشهور بين فقها رضوان اللَّه تعالى عليهم بر عموم مسلمانان است كه آنها را از حرم بيرون كنند. بنابراين اگر كافرى خارج از حرم استحقاق حد پيدا كرد و داخل حرم شد او را اخراج و حد بر او جارى مى‌كنند.

س ١٩٠- لطفاً معنا و بعضى از موارد تعزير را مرقوم فرماييد.

ج- تعزير به معناى تأديب و زدن شخص خلاف كار است، به منظور جلوگيرى او و ساير مردم، از ارتكاب كارهاى خلاف و ناشايست و بطور كلى،