جامع المسائل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤٣٠ - قضا
قسم بخورد، آيا قاضى مىتواند اقدام به قسم دادن منكر و در نتيجه حكم به برائت او كند؟
ج- قسم دادن منكر حق مدعى است و فعلًا مىتواند دعوى را مسكوت عنه بگذارد. به اميد اينكه بعداً بتواند اقامه بيّنه كند يا منكر متنبّه شود و توبه كند و حق او را بدهد. و دليلى به نظر نرسيده كه در چنين مواردى قاضى بتواند براى فصل خصومت اقدام به قسم دادن منكر كند.
س ١٤١- اگر مقتولى در شارع عام يا در اماكنى كه محل آمد و رفت عمومى است به صورت مجهول الهويه كشف شود و در مقام بررسى و تحقيقات در محاكم قضايى از جهت استناد عمل مجرمانه قتل نسبت به شخصى با وجود قرائن ظنيه از موارد لوث تشخيص داده شود و براى مقتول ولى دمى شناخته نشود اجراى قسامه با چه شخصى است؟ و آيا ولى امر مسلمين مىتواند اقدام كند؟
ج- در مورد سؤال كه ولى دم ناشناس و مورد از موارد لوث است حاكم شرع ولى من لا لي له است و خود همانند ولى دم اقامه قسامه مىكند و بر فرض ثبوت و اخذ ديه، ديه به بيت المال واريز مىشود.
س ١٤٢- اتهام شخصى در دادگاه از موارد لوث تشخيص داده شده ولى براى اولياى دم معرفى افراد واجد شرايط جهت انجام قسامه در دادگاه محل وقوع جرم مشكل است، آيا دادگاه مىتواند جهت انجام قسامه به دادگاه محل سكونت اولياى دم نيابت دهد و بدون حضور متهم به قتل در آن دادگاه قسامه انجام گيرد؟ و در صورت انجام قسامه آيا قتل ثابت مىشود؟
ج- بلى، بطور كلى در مواردى كه حضور واجدين شرايط قسامه در دادگاه مشكل و حرجى باشد قاضى شرع مىتواند انجام تحليف و قسامه را به