س ٢٣٦- در مواردى كه حج تمتع بدل به حج افراد مى‌شود، چنانچه شخص بعد از اعمال منى به جهت بيمارى يا عذر ديگر يا از روى مسامحه، عمره مفرده را انجام ندهد و به وطن خود بازگردد، چه وظيفه‌اى دارد و آيا حج او كفايت مى‌كند؟

ج- اگر حج او مستحبى بوده است، عمره مفرده بر او واجب نيست و فعلًا وظيفه خاصى ندارد و اگر حج واجب بوده و به علت عذر شرعى مبدل به افراد شده و از اتيان عمره مفرده نيز معذور بوده است (مثلًا بيمار بوده يا عادت زنانه داشته يا وقت نبوده است) در اين صورت حج او صحيح و از حجة الإسلام مجزى است لكن احتياط آن است كه عمره مفرده را و لو با استنابه انجام دهد و اما اگر عدول به جهت عذر شرعى نبوده است فعلًا وظيفه‌اى ندارد لكن بايد در سالهاى آينده حج تمتع را انجام دهد.

تقديم اعمال مكه بر وقوفين‌

س ٢٣٧- شخصى در اثر سالمندى و ضعف، بعد از مراجعت از منى قدرت بر طواف ندارد و بايد او را با تخت طواف دهند اما قبل از وقوفين خودش مى‌تواند در مطاف طواف كند، آيا جايز است اعمال را مقدم دارد؟

ج- اگر در مراجعت عاجز از طواف است و نمى‌تواند در مكه بماند تا در وقت خلوت خودش در مطاف طواف كند تقديم جايز و صحيح است. ولى احتياط مستحب جمع بين طواف كردن قبل و اطافه بعد از مراجعت است.

س ٢٣٨- اگر اعمال مكه را بر وقوف به عرفات مقدم داشت و پس از بازگشت از منى عذر او بر طرف شد، آيا اعاده آن اعمال واجب است؟