جامع المسائل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤٢٣ - حقوق

ج- حق چاپ از حقوق ثابت عقلائيه است و منحصر به مؤلّف يا ناشر مى‌باشد لذا تكثير آن بدون اجازه آنها جايز نيست.

س ١٢٢- در بعضى از مناطق در دامنه كوهها علف مى‌رويد و دامداران آنها را بين خود تقسيم مى‌كنند و از آن حفاظت مى‌كنند و در زمستان از علف آن براى دام استفاده مى‌كنند، اين تقسيمات بر چه مبنايى است و معامله روى اين گونه مناطق چه حكمى دارد؟

ج- مبناى شرعى خاصى ندارد. ولى اگر عرفاً چنين است بايد رعايت شود.

و معامله آن هم به معناى واگذارى اين حق عرفى و گرفتن پول به جهت رفع يد از آن مانعى ندارد. در هر حال بايد طبق رسم و عرف عمل شود تا هرج و مرج ايجاد نشود.

س ١٢٣- آيا مرور زمان حق شرعى كسى را از بين مى‌برد و موجب سقوط حق مى‌شود يا نه؟

ج- در مواردى كه حق ثابت باشد مرور زمان حق را از بين نمى‌برد.

س ١٢٤- مدارهاى ماهواره‌اى در سازمانى معين به كشورها اختصاص مى‌يابد كه بعد از اين اختصاص، آن كشور مى‌تواند ماهواره‌هاى خود- اعم از خود ساخته، خريده يا استيجارى- را در آن مدارهاى محلّى قرار دهد. حق استفاده يك كشور از اين مدارها به نحو مالكيت است يا حق انتفاع؟

ج- ظاهراً حق انتفاع مى‌باشد و قواعد بين المللى در اين مورد جارى است.