س ٢٧٦- با توجه به عدم وقوع ذبح در منى و عدم استفاده از گوشت ذبيحه، كسى در روز عيد قربان پس از رمى با ايران تماس گرفت و دستور داد تا طبق نظر او گوسفندى را قربانى و به سه قسم تقسيم كنند آيا مجزى است؟

ج- به نظر اين جانب قربانى بايد در منى انجام شود و قربانى در ايران مجزى نيست.

س ٢٧٧- فقهاى عظام فرموده‌اند بايد قربانى در منى ذبح شود و اگر نشد، نزديك منى ذبح شود، سؤال اين است كه با توجه به وضع فعلى كه گوشت قربانى در منى ضايع و اكثراً سوزانده مى‌شود و نوعى اسراف و تبذير به حساب مى‌آيد، آيا تكليف حجاج نسبت به قربانى و محل آن عوض نمى‌شود؟

ج- خير تكليف عوض نمى‌شود، چون اعمال حج تعبّد و از شعائر الهى است كه بايد به موقع و در محلّ خود انجام شود و قربانى يكى از اعمال حج است و محل ذبح آن منى است و در صورت تعذّر بايد نزديك منى با رعايت الأقرب فالأقرب انجام شود و مصرف نشدن گوشت آن دليل و موجب عوض شدن حكم نمى‌شود. بلكه وظيفه حجاج تنها ذبح كردن در منى يا نزديك منى را رعايت الاقرب فالاقرب شده است و اگر صدق اسراف و تبذير كند (كه چنين نيست) يا گوشتها ضايع و سوزانده مى‌شود، اين اشكال و مشكله، مربوط به حجاج نيست، بلكه مربوط به قوّه حاكمه حرمين شريفين است، اين وظيفه آنها است كه از امكانات و وسائل روز استفاده كنند و از ضايع شدن گوشتها جلوگيرى كنند و خلاصه حجاج محترم بايد توجه داشته باشند كه حج از فرائض مهمّ اسلام و اعمال آن از شعائر بزرگ الهى است كه بايد محفوظ بماند و در عين حال تعبّد محض‌