جامع المسائل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤٤٣ - حدود
مردم را غارت كرده مال را بگيرند و دست و پاى او را ببرند، و اگر كسى را مجروح كرده پس از قصاص تبعيدش كنند، و اگر هم مال مردم را غارت كرده و هم كشته پس از گرفتن مال دست و پايش را ببرند و سپس او را بكشند و يا فقط بكشند، و اگر يورش آورده ولى موفق به كارى نشده فقط تبعيدش كنند و حد اقل تبعيد يك سال است و بايد به مردم شهرى كه به آنجا تبعيد مىشود اعلام كرد كه با او معاشرت و رفت و آمد نكنند و او را در تنگناى اقتصادى و اجتماعى قرار دهند.
س ١٧٧- لطفاً ملاك در تشخيص محارب را بيان فرماييد و آيا در صدق آن، اخافه تنها كفايت مىكند؟
ج- قدر متيقن كه مورد توافق و فتواى فقها نيز مىباشد اين است كه ملاك محارب، تشهير سلاح به قصد اخافه است و صدق و تحقق آن، به صرف اخافه، بدون اسلحه كشيدن، يا اسلحه كشيدن، بدون قصد اخافه، مشكل است. بلى اسلحهاى كه در ملاك محارب بودن، موضوعيت دارد اختصاص به اسلحه گرم ندارد و شامل هر سلاحى كه ترساندن و كشتن مردم با آن ممكن و متعارف باشد، مىشود- از قبيل كارد، چاقو، چوب، سنگ، بنزين براى به آتش كشيدن و مواد منفجره و امثال اينها-. [١]
س ١٧٨- آيا جايز است محارب را به جاى تبعيد، زندان كنند؟ چون گاهى تبعيدِ مفسد، خود، مفاسدى دارد، خصوصاً اگر زن باشد؟
ج- اگر حاكم شرع، مصلحت را در حبس دانست مانعى ندارد.
س ١٧٩- توبه محارب در مجازات چه تأثيرى دارد؟
[١]- به تفصيل الشريعه فى شرح تحرير الوسيله، كتاب الحدود، ص ٥٠١ مراجعه شود.