انديشه هاى جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٠٣
(وَعَلَّمَكَ ما لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ) : «چيزى را كه نمى دانستى به تو آموخت» اين كدام علم است كه پيامبر نمى دانست وخدا به او آموخت؟ آيا علم به احكام كلى الهى است كه در كتاب وسنّت آمده است، يا مقصود علم به واقعيات وخصوصيات وقايع وجريانها است؟ شكّى نيست كه احتمال نخست كاملاًبى اساس است زيرا علم به كليات احكام كلى در جمله ى پيشين به روشنى بيان گرديد، ديگر نيازى به تكرار وتأكيد نيست و هيچ كس احتمال نمى دهد كه پيامبر الهى، از احكام شريعت خود بى اطلاع باشد، تا زمينه ى تأكيد فراهم گردد.
مقصود از اين جمله همان احتمال دوّم است يعنى پرده از چهره ى واقعيات برداشت و او را در جريان توطئه بر لغزاندن پيامبر، ووارد آوردن تهمت بر يك بى گناه قرار داد واين همان است كه در آيه ى ديگرى كه در اين رابطه نازل گرديده با جمله (بِما أَريكَ اللّهُ) بيان گرديده است چنانكه مى فرمايد:
(إِنّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النّاسِ بِما أَريكَ اللّهُ وَ لا تَكُنْ لِلْخائِنينَ خَصِيماً).
در اين آيه براى داورى پيامبر (صلى الله عليه وآله وسلم)، دو اصل بيان گرديده است:
١.(أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ) .
«كتاب را بر تو فرو فرستاديم».
٢. (بِما أَريكَ اللّهُ) .
«به سبب آنچه كه به تو ارايه نموده است».
و «باء» در كلمه ى «بما» به معنى «سببيت» است يعنى خداوند كتاب را براى تو فرستاد تا در سايه ى آن به ضميمه ى آنچه كه از حقايق براى تو ارايه كرده