است، تنها تفاوتى كه ميان اين دو عمل وجود دارد، اين است كه عمل نخست مورد امضاى خداو يا قوه مقننه كشور نيست، در حاليكه عمل دوم، موافق قانون و مورد تاييد قوه مقننه است، بنابر اين عامل زشتى، در «زنا» صفت نامشروع بودن عمل است كه صد در صد ، يك امر عدمى است، و آنچه متعلق قدرت خدا است، جنبه وجودى شى است نه جنبة عدمى و منفى آن، اصولاً امور عدمى و جنبه هاى منفى پست تر از آن هستند كه مورد تعلق قدرت و خلقت قرار گيرند، شما با دقت در اين مثال ميتوانيد، ديگر موارد را از قبيل ظلم و ستم، خدعه و حيله، جنايت و خيانت را به روشنى تجزيه و تحليل نماييد، مثلاً ظلم از آن نظر بد و زشت شمرده مى شود كه حق مظلومى را از بين مى برد و اجتماع را از رشد باز ميدارد. عين اين پرسش درباره بلاها و آفات مانند زلزله و سيل و مانند آنها مطرح است و براى توضيح اين جواب، به تحليلى پيرامون شرور مى پردازيم.

تحليلى از بلاها و شرور[١]

در هر موردى شر و يا موجود نامطلوبى به چشم مى خورد با يك بررسى كوتاه معلوم مى گردد كه از اين نظر نامطلوب بشمار مى رود كه با عدمى همراه است.

مثلاً مرض و بيمارى از آن جهت نامطلوب بشمار مى رود كه سبب مى شود كه شخص بيمار فاقد صحت و عافيت باشد. شخص نابينا و ناشنوا از

[١] جهت مطالعه بيشتر پيرامون بلاها و شرور، از نظر ناسازگارى آنها با حكمت و عدل الهى، به كتاب «شناخت صفات خدا»ص ٢٢٧ـ ٢٨٠ نوشته آية اللّه سبحانى مراجعه شود.