انديشه هاى جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٢٤
شكى نيست كه اگر دليلى در خود آيه و يا خارج آن بر تخصيص اين مفهوم وسيع، بر افراد معيّنى وجود نداشته باشد بايد آن را بر تمام افرادى كه اين مفهوم آنها را در بر مى گيرد، حمل كنيم و بگوييم كه مقصود كليه كسانى است كه به نوعى با پيامبر پيوند نسبى وحسبى دارند و به نوعى جزو بيت او شمرده مى شوند ولى اگر قراين قاطع، بر تخصيص آن بر افراد معينى گواهى دادند و شواهدى در خود آيه ويا در كلمات پيامبر گرامى (صلى الله عليه وآله وسلم) بر اختصاص آن بر گروه خاصى دلالت كند، در اين صورت بايد از آنها تجاوز نكرد.
قراينى بر محدود بودن مصاديق
قراينى داخلى و خارجى به روشنى گواهى مى دهند كه مقصود از «اهل البيت» گروه بس معدودى است و هرگز همسران پيامبر و يا ديگر بستگان او را در بر نمى گيرد مجموع اين قراين را به ترتيب بيان مى كنيم تا احاطه و تسلط بر مطلب آسان باشد.
الف. مقصود بيت معهود است، نه هر بيت و يا چند بيت
نخست بايد توجه نمود كه الف و لام «البيت» چيست؟ آيا «الف و لام» جنس است يا استغراق ويا «عهد»؟ شكى نيست كه احتمال نخست كاملاً مردود است; زيرا اولى در مواردى به كار مى رود كه مقصود بيان ويژگى طبيعت باشد مانند: الرجل خير من المرأة ـ يا ـ الجرادة خير من تمرة، و هدف آيه بيان حكم طبيعت اهالى متعلق به جنس بيت نيست، همچنان كه دومى نيز مقصود نيست و گرنه شايسته بود مانند آغاز آيه (وَقَرْنَ فِى بُيُوتِكُنّ) به جاى مفرد صيغه جمع بياورد و بگويد «اهل البيوت» در اين صورت احتمال سوم متعين