١. آشنايى به خصوصيات نفس (بَلِ الإِنْسَانُ عَلى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ).[١] «انسان به خصوصيات ذات خود آگاه است». و مقصود از خصوصيات، روحيات نيك و بد، و تمايلات زيبا و زشت است.

٢. رموز پنهان در جهان، چنان كه از زبان سامرى چنين نقل مى كند:(بَصُرْتُ بِما لَمْ يَبْصُرُوا بِهِ...).[٢] «ديدم من آنچه را آنان نديدند».

تا اين جا معنى بصير روشن شد، اكنون به تفسير لفظ «سميع» مى پردازيم.

تفسير صفت سميع

«سميع» در قرآن به ظاهر در دو معنى به كار رفته است: يكى به معنى حضور مسموعات نزد خدا و اين معنا بيشترين سهم را در استعمال دارد، و ديگرى به معنى مجيب چنان كه مى فرمايد: (...سَمِيعُ الدُّعَاء).[٣]

حق اين است كه سميع يك معنا بيش ندارد و آن شنيدن است وخدا در هر حال، دعاى بندگان را مى شنود، ولى گاهى مقرون به اجابت هست و گاهى نيست، وجمله (سَمِيعُ الدُّعاء)، جامع بين اين دو معنا است و اگر فرض

[١] قيامت/١٤.
[٢] طه/٩٦.
[٣] آل عمران/٣٨.