انديشه هاى جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٠٢
مى خواستند پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) را فريب داده وظواهر قضيه را به رخ پيامبر بكشند تا وى برخلاف حق حكم نمايد، ولى خداوند او را از خطا واشتباه حفظ وصيانت نمود و پرده از چهره ى حقيقت برداشته شد وچيزى را كه او نمى دانست به او آموخت وكرم خدا نسبت به پيامبر، بزرگ است; اكنون بايد ببينيم چگونه آيات مورد بحث بر مصونيت پيامبر (صلى الله عليه وآله وسلم) از خطا گواهى مى دهد.
در آيه مورد بحث سه جمله بايد مورد توجه قرار گيرد:
الف: (وَ أَنْزَلَ اللّهُ عَلَيْكَ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ) .
ب: (وَعَلَّمَكَ ما لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ) .
ج:(وَكانَ فَضْلُ اللّهِ عَلَيْكَ عَظِيماً) .
جمله ى نخست ناظر به مبانى داورى اوست وآن كتاب وسنت (حكمت) مى باشد. آگاهى از اين دو منبع وسيع تشريع، مايه ى مصونيت در احكام الهى مى گردد ودر نتيجه پيامبر در تبيين احكام خدا هرگز دچار اشتباه ولغزش نمى گردد زيرا آنچه بشر تا روز رستاخيز به آن نياز دارد در اين دو منبع وارد شده است ولى روشن است كه علم به قوانين كلى، مايه ى مصونيت از اشتباه در موضوعات، وجزئيات، وبه اصطلاح در تطبيق آن كليات برموارد خود، نمى گردد بلكه براى مصونيت از اشتباه، به چيز ديگرى نياز دارد.
در همان مورد شأن نزولى كه پيامبر در آستانه ى داورى بر خلاف واقع قرار گرفته بود، وخداوند او را از لغزش حفظ كرد، او از تمام احكام كلى الهى آگاه بود مع الوصف علم به كليات، موجب مصونيت او نگرديد بلكه اين علم به ضميمه ى امر ديگر، به او مصونيت داد واين امر دوّم همان است كه در جمله ى دوّم وارد شده است آنجا كه مى فرمايد: