انديشه هاى جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٩٧
٣. آيه (وَلَوْلا أَنْ ثَبَّتْناكَ لَقَدْ كِدْتَّ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيئاً قَلِيلاً) از دو جمله كه يكى شرط (ثَبَّتْناكَ)وديگرى جزا (لَقَدْ كِدْتَّ تَرْكَنُ)تشكيل يافته است ولفظ «لولا» در زبان عرب، معادل «اگر نبود» (يا اگر نه اين بود) در زبان فارسى است در اين صورت مفاد آيه اين است اگر نه اين بود كه تو را ثابت قدم نگه داشتيم، نزديك بود كه به آنها متمايل شوى، ولى تثبيت الهى مانع از تحقّق نزديكى شد، نه تنها ميل وانعطافى از تو سر نزد، بلكه به آن هم نزديك نشدى.
٤. اين تثبيت الهى، جز تثبيت در مرحله ى فكر وانديشه، آنگاه در مرحله ى عمل ورفتار چيزى نيست; يعنى لطف الهى آنچنان شامل حال او گرديد كه قرب به مشركان وسازش با آنها در باره ى پرستش بتان آنها، نه در ذهن وانديشه ى او جوانه زد و نه در خارج جامه ى عمل پوشيد.
تثبيت به اين معنى جز عصمت و«تسديد» پيامبر به وسيله ى روح القدس وغيره چيز ديگرى نيست.
٥. بايد توجه داشت كه اين تثبيت به يك مورد ودو مورد اختصاص ندارد، بلكه پيوسته شامل حال او مى باشد زيرا آنچه كه سبب شد خدا به پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) در اين مورد خاص، استقامت قدم واستوارى گام بخشيد، در ديگر موارد نيز وجود دارد، وجهتى ندارد كه در يك مورد او را تثبيت كند ودر مراحل ديگر او را به خود واگذارد.
٦. تثبيت الهى آنچنان نيست كه عنان اختيار وآزادى را از كف بربايد وديگر، پيامبر تثبيت شده نتواند برخلاف آن كارى صورت دهد بلكه با اين وضع مى تواند يكى از دو طرف كار را برگزيند براى بيان اين جهت در آيه ى سوّم مى فرمايد: